Đi kèm với sự phát triển bùng nổ đó là thực trạng đáng lo ngại: không ít người kinh doanh online cố tình che giấu doanh thu, không kê khai hoặc kê khai gian dối để trốn tránh nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Tình trạng này không chỉ gây thất thu lớn cho ngân sách mà còn tạo ra sự bất bình đẳng với những người kinh doanh truyền thống đang chấp hành nghiêm pháp luật. Chỉ riêng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ trốn thuế qua mạng xã hội với số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng.

Qua công tác đấu tranh, lực lượng Cảnh sát Kinh tế ghi nhận nhiều thủ đoạn che giấu doanh thu ngày càng tinh vi như sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau, nhờ người thân đứng tên tài khoản để nhận tiền; hướng dẫn khách hàng ghi nội dung chuyển khoản sai lệch như “cho vay”, “trả nợ”, “quà tặng”; hoặc sử dụng hình thức giao hàng thu tiền hộ (COD) rồi không ghi nhận doanh thu thực tế.

Một số đối tượng còn xóa tin nhắn, gỡ video livestream sau khi bán hàng, thay đổi tên tài khoản mạng xã hội khi nghi ngờ bị theo dõi. Với quy mô lớn hơn, các đối tượng lập hai hệ thống sổ sách kế toán: một bộ kê khai doanh thu thấp để nộp cho cơ quan thuế và một bộ nội bộ phản ánh doanh thu thực.

Nhiều người kinh doanh online vẫn lầm tưởng rằng bán hàng qua mạng không phải nộp thuế hoặc vẫn áp dụng mốc chịu thuế 100 triệu đồng/năm như trước đây. Tuy nhiên theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP ban hành ngày 05/3/2026, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã được điều chỉnh: cá nhân có doanh thu trực tuyến vượt 500 triệu đồng/năm phải thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hoạt động bán lẻ hàng hóa chịu mức thuế khoảng 1,5% doanh thu (1% GTGT và 0,5% TNCN). Đối với dịch vụ quảng cáo, tiếp thị liên kết, hoa hồng livestream… mức thuế khoảng 7%. Đây là mức thuế hợp lý so với lợi nhuận từ kinh doanh trực tuyến.

Ảnh minh hoạ

Khi hành vi vi phạm bị phát hiện, người vi phạm sẽ bị truy thu thuế tối đa trong 10 năm trở về trước và phải nộp thêm tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày. Ngoài ra còn có thể bị phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn 120 ngày, người vi phạm có thể bị tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP. Nghiêm trọng hơn, nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên, đối tượng có thể bị khởi tố hình sự về tội Trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự với mức phạt tù đến 7 năm và phạt tiền đến 4,5 tỷ đồng.

Thực tế tại Lâm Đồng cho thấy, dù các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, cơ quan chức năng vẫn có đầy đủ căn cứ pháp lý để điều tra, làm rõ và xử lý. Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế triệt phá nhiều chuyên án trốn thuế trên không gian mạng.

Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người kinh doanh online cần chủ động đăng ký mã số thuế, kê khai trung thực doanh thu từ tất cả các kênh bán hàng và lưu giữ hóa đơn chứng từ đầy đủ. Nếu trước đây đã kê khai thiếu, nên chủ động khai bổ sung để được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm.

Kinh doanh online là quyền hợp pháp của mọi công dân và được Nhà nước khuyến khích. Tuy nhiên quyền kinh doanh luôn đi kèm nghĩa vụ đóng góp cho ngân sách chung. Việc tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng kinh doanh minh bạch và bền vững.

Hành vi trốn thuế, dù diễn ra trên không gian mạng, đều sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Phòng Cảnh sát Kinh tế