Internet và các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, YouTube ngày càng trở thành những kênh phổ biến để người dân tiếp cận, trao đổi và chia sẻ thông tin. Bên cạnh những tiện ích mang lại, tốc độ lan truyền nhanh cũng khiến thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc bị bóp méo có thể tiếp cận số lượng lớn người dùng trong thời gian ngắn.
Đáng chú ý, cùng với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo, việc tạo hình ảnh, âm thanh, video giả mạo ngày càng dễ dàng. Một hình ảnh cũ có thể được gắn với sự kiện mới; phát ngôn có thể bị cắt khỏi ngữ cảnh; hình ảnh, giọng nói hoặc video có thể bị chỉnh sửa để khiến người xem hiểu sai bản chất sự việc.
Thực tế tại Lâm Đồng trong năm 2026, lực lượng Công an đã phát hiện, làm việc, xử lý nhiều trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội. Một số trường hợp xuất phát từ việc tiếp nhận thông tin nhưng không kiểm chứng trước khi chia sẻ, qua đó làm thông tin sai lệch tiếp tục lan truyền.
Nhận diện thông tin đáng ngờ
Không phải mọi thông tin chưa được kiểm chứng đều là tin giả. Tuy nhiên, khi gặp những nội dung chưa xác định rõ nguồn gốc, người sử dụng mạng xã hội cần thận trọng và kiểm tra trước khi tin hoặc chia sẻ.
Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm: tiêu đề có tính kích động, giật gân hoặc thúc giục người đọc “chia sẻ ngay”; thông tin không xác định được nguồn ban đầu; tài khoản đăng tải không rõ danh tính; thời gian, địa điểm của sự việc không cụ thể; nội dung và hình ảnh không thống nhất hoặc hình ảnh cũ được sử dụng cho một sự việc mới.
Người dùng cũng cần cảnh giác với các video, hình ảnh hoặc đoạn ghi âm có biểu hiện bất thường như khẩu hình và tiếng nói không khớp, chuyển động khuôn mặt thiếu tự nhiên, nội dung phát ngôn khác biệt lớn so với các nguồn thông tin đáng tin cậy.
Kiểm chứng trước khi chia sẻ
Khi tiếp nhận một thông tin gây chú ý trên mạng xã hội, người dân nên kiểm tra tài khoản hoặc trang đăng tải ban đầu; xem rõ thời gian, địa điểm và bối cảnh của sự việc; đồng thời đối chiếu với các nguồn khác.
Đối với thông tin liên quan đến chủ trương, chính sách, thiên tai, dịch bệnh, an ninh, trật tự hoặc những vụ việc đang được dư luận quan tâm, cần ưu tiên kiểm chứng qua trang thông tin chính thức của cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và các cơ quan báo chí có uy tín.
Một nguyên tắc đơn giản cần hình thành khi sử dụng mạng xã hội là: chưa rõ nguồn thì chưa vội tin; chưa kiểm chứng thì chưa vội chia sẻ.
Người dân không nên tiếp tục phát tán những nội dung chưa xác định được tính chính xác chỉ vì nội dung đang thu hút nhiều lượt xem, bình luận hoặc được nhiều tài khoản khác chia sẻ. Số lượt tương tác không phải là căn cứ chứng minh một thông tin là đúng.
Chia sẻ thông tin phải gắn với trách nhiệm pháp lý
Luật An ninh mạng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, cùng các quy định pháp luật liên quan đặt ra trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân khi sử dụng không gian mạng.
Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin, trong đó có các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội.
Tùy tính chất, mức độ, hậu quả và hành vi cụ thể, người đăng tải, phát tán thông tin vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định.
Khi phát hiện nội dung có dấu hiệu giả mạo, sai sự thật hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, người dân không nên tiếp tục chia sẻ; cần lưu lại thông tin cần thiết và phản ánh đến cơ quan chức năng hoặc cơ quan Công an gần nhất để được xác minh, xử lý.
Hình ảnh tuyên truyền nâng cao kỹ năng nhận diện, phòng ngừa tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng.
Mỗi người sử dụng mạng xã hội vừa là người tiếp nhận, vừa có thể trở thành một mắt xích trong quá trình lan truyền thông tin. Vì vậy, hình thành thói quen kiểm chứng trước khi chia sẻ là cách thiết thực để tự bảo vệ mình, bảo vệ người khác và góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Thời gian tới, Công an xã Nam Ban Lâm Hà tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng sử dụng mạng xã hội, nhận diện thông tin giả mạo, sai sự thật và chấp hành các quy định của pháp luật khi tham gia không gian mạng.
Công an xã Nam Ban Lâm Hà