Ảnh minh họa (Laodong.vn)

Thời gian qua, giá xăng dầu trong nước có sự điều chỉnh tăng, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận xã hội. Tuy nhiên, để có cái nhìn toàn diện và khách quan, cần đặt diễn biến giá xăng dầu trong bối cảnh chung của thị trường năng lượng thế giới.

Trước hết, nguyên nhân trực tiếp và quan trọng nhất dẫn đến biến động giá xăng dầu là do tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp. Các xung đột, căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông – nơi chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung dầu mỏ toàn cầu – đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển dầu qua các tuyến hàng hải quan trọng. Điều này khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu trên thị trường quốc tế tăng mạnh.

Đáng chú ý, giá xăng thành phẩm RON95 tại thị trường Singapore – thị trường tham chiếu để điều hành giá xăng dầu tại Việt Nam – có thời điểm tăng lên khoảng 115 – 116 USD/thùng. Đây là mức tăng cao, kéo theo xu hướng tăng giá xăng dầu ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Phòng An ninh chính trị nội bộ làm việc với trường hợp đăng tin sai sự thật về giá xăng dầu tại xã Bảo Lâm 2

Trong bối cảnh đó, Việt Nam thực hiện cơ chế điều hành giá xăng dầu theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Cơ chế này bảo đảm bám sát diễn biến giá thế giới, nhằm duy trì cân đối cung – cầu, ổn định thị trường và hạn chế những cú sốc kinh tế. Vì vậy, khi giá xăng dầu thế giới tăng, việc điều chỉnh giá trong nước là tất yếu, phản ánh đúng quy luật vận động của thị trường.

Xét trong tương quan khu vực, giá xăng dầu tại Việt Nam không phải là mức cao. Theo số liệu tổng hợp, giá xăng tại Việt Nam dao động khoảng 1,00 – 1,05 USD/lít, tương đương với các quốc gia như Thái Lan và Philippines – những nước cũng vận hành theo cơ chế thị trường. Trong khi đó, một số quốc gia như Malaysia hay Indonesia có mức giá thấp hơn đáng kể, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do được Chính phủ trợ giá lớn từ ngân sách nhà nước, không hoàn toàn phản ánh quy luật thị trường.

Điều này cho thấy, việc so sánh giá xăng dầu giữa các quốc gia cần được nhìn nhận trong tổng thể chính sách điều hành, cơ chế trợ giá và điều kiện kinh tế của từng nước. Nếu chỉ nhìn vào con số bề nổi mà không xét đến bối cảnh cụ thể sẽ dễ dẫn đến những nhận định phiến diện, thiếu chính xác.

Một yếu tố quan trọng khác trong điều hành giá xăng dầu tại Việt Nam là Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Đây là quỹ được hình thành từ khoản trích trong giá bán xăng dầu, không phải từ ngân sách Nhà nước. Mục tiêu của quỹ là hạn chế mức tăng đột biến của giá khi thị trường thế giới biến động mạnh, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống Nhân dân.

Cần khẳng định rõ, Quỹ bình ổn không phải công cụ để giữ giá xăng dầu luôn ở mức thấp, mà chủ yếu có vai trò “giảm sốc”, giúp điều tiết biên độ biến động, hạn chế tác động tiêu cực của những biến động bất thường từ thị trường quốc tế đối với thị trường trong nước.

Về năng lực cung ứng, Việt Nam hiện có hai nhà máy lọc hóa dầu lớn là Dung Quất và Nghi Sơn, cung cấp khoảng 65 – 70% nhu cầu xăng dầu trong nước. Phần còn lại được bổ sung thông qua nhập khẩu xăng dầu thành phẩm hoặc dầu thô để chế biến. Đây là mô hình phổ biến của nhiều quốc gia nhằm đa dạng hóa nguồn cung, bảo đảm an ninh năng lượng.

Mặc dù Việt Nam có hoạt động khai thác dầu khí từ nhiều năm qua, song sản lượng hiện nay chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ trong nước. Do đó, việc kết hợp giữa khai thác trong nước và nhập khẩu là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay.

Ở góc độ dài hạn, triển vọng nguồn tài nguyên dầu khí của Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực. Thời gian gần đây, các doanh nghiệp năng lượng quốc tế tiếp tục phát hiện các mỏ dầu mới ngoài khơi, bước đầu cho thấy trữ lượng đáng kể. Đồng thời, nhiều tập đoàn lớn đã lên kế hoạch đầu tư thăm dò, khai thác tại thềm lục địa Việt Nam, khẳng định tiềm năng và sức hấp dẫn của ngành dầu khí nước ta.

Những kết quả này góp phần củng cố triển vọng tăng cường nguồn cung năng lượng trong tương lai, từng bước nâng cao năng lực tự chủ năng lượng quốc gia, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Trước những vấn đề nêu trên, công tác tuyên truyền và định hướng dư luận giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Cần tăng cường quán triệt trong cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân hiểu đúng về nguyên nhân biến động giá xăng dầu, cơ chế điều hành của Nhà nước cũng như bối cảnh chung của thị trường năng lượng thế giới.

Đồng thời, phải chủ động nắm bắt tình hình dư luận, kịp thời giải thích, làm rõ những thông tin chưa đầy đủ, thiếu chính xác xuất hiện trên không gian mạng. Việc nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội, không chia sẻ, lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng là yêu cầu cấp thiết, nhất là trong bối cảnh các vấn đề kinh tế - xã hội dễ bị lợi dụng để xuyên tạc.

Bên cạnh đó, cần kịp thời phản ánh những vấn đề dư luận quan tâm, những thông tin có dấu hiệu sai lệch để các cơ quan chức năng tổng hợp, tham mưu định hướng, bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Có thể khẳng định, việc nhận diện đúng bản chất của biến động giá xăng dầu không chỉ giúp ổn định tâm lý xã hội mà còn góp phần củng cố niềm tin vào chủ trương, chính sách điều hành của Đảng và Nhà nước. Trong bối cảnh nhiều yếu tố tác động đan xen, việc tăng cường tuyên truyền, định hướng dư luận là nhiệm vụ quan trọng, góp phần giữ vững ổn định kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đề nghị cấp ủy Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung trên, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, định hướng dư luận trong tình hình mới.

Phòng Anh ninh chính trị nội bộ