Ngày 06/01/1946 đã đi vào lịch sử như một minh chứng hùng hồn cho khát vọng dân chủ và tinh thần tự quyết của dân tộc Việt Nam. Lần đầu tiên trong lịch sử, Nhân dân ta, từ người nông dân chân lấm tay bùn đến trí thức, công chức, từ đồng bằng đến miền núi, hải đảo, không phân biệt nam nữ, tôn giáo, dân tộc, đã trực tiếp cầm lá phiếu bầu ra Quốc hội của Nhà nước Việt Nam mới. Trong điều kiện vô cùng gian khó, khi nền độc lập còn non trẻ, thù trong giặc ngoài đe dọa, cuộc Tổng tuyển cử vẫn được tổ chức thành công, thể hiện rõ bản chất dân chủ, tiến bộ của Nhà nước cách mạng và khẳng định chân lý: quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân.

Tinh thần Tổng tuyển cử năm 1946 trước hết là tinh thần tôn trọng và bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Quốc hội được bầu ra không chỉ là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, mà còn là biểu tượng cho sự hình thành nền lập hiến, lập pháp của một Nhà nước độc lập, có chủ quyền. Từ Hiến pháp năm 1946 – bản Hiến pháp mang nhiều giá trị dân chủ và tiến bộ, phù hợp với điều kiện lịch sử của Việt Nam lúc bấy giờ – đến các bản Hiến pháp sau này, tư tưởng pháp quyền, quản lý xã hội bằng pháp luật, đặt pháp luật ở vị trí tối thượng trong điều chỉnh các quan hệ xã hội luôn được kế thừa và phát triển. Đó chính là nền tảng lý luận và thực tiễn cho quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.

Trong công cuộc đổi mới đất nước, yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng trở nên cấp thiết. Nhà nước pháp quyền không chỉ được hiểu là Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, mà còn là Nhà nước bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đề cao kỷ cương, kỷ luật, gắn quyền lực với trách nhiệm, kiểm soát quyền lực bằng cơ chế pháp lý chặt chẽ. Những giá trị cốt lõi đó đều bắt nguồn từ tinh thần Tổng tuyển cử năm 1946 – nơi Nhân dân trao quyền lực cho Nhà nước thông qua lá phiếu, đồng thời đặt ra yêu cầu Nhà nước phải phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân.

Phát huy tinh thần Tổng tuyển cử 1946 trong xây dựng Nhà nước pháp quyền trước hết là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước và yêu cầu hội nhập quốc tế. Pháp luật phải thực sự là công cụ điều chỉnh hiệu quả các quan hệ xã hội, là “hàng rào pháp lý” bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Mỗi đạo luật được ban hành không chỉ thể hiện ý chí của Nhà nước, mà còn phải phản ánh nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, đúng với tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Cùng với hoàn thiện pháp luật, việc tổ chức thi hành pháp luật nghiêm minh, thống nhất là yêu cầu mang tính quyết định. Một Nhà nước pháp quyền chỉ thực sự vững mạnh khi pháp luật được thượng tôn và thực thi nghiêm túc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bất kỳ hành vi nào vi phạm pháp luật, dù là của cá nhân hay tổ chức, đều phải được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh, không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ. Đây chính là sự cụ thể hóa tinh thần dân chủ, công bằng mà Tổng tuyển cử năm 1946 đã đặt nền móng.

Trong tiến trình đó, lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội – những điều kiện tiên quyết để Nhà nước pháp quyền được xây dựng và vận hành hiệu quả. Ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, lực lượng Công an đã là “lá chắn” bảo vệ thành quả của Tổng tuyển cử, bảo vệ Quốc hội, bảo vệ chính quyền của Nhân dân. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Công an nhân dân luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, kiên quyết đấu tranh chống mọi âm mưu, hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, phá hoại nền tảng pháp lý của Nhà nước.

Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa gắn với chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng, các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “pháp quyền” để xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, bôi nhọ Nhà nước và lực lượng vũ trang. Chúng tìm cách bóp méo ý nghĩa lịch sử của Tổng tuyển cử 1946, gieo rắc hoài nghi về bản chất dân chủ của chế độ ta. Trước tình hình đó, Công an nhân dân không chỉ làm tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, mà còn phải chủ động tham mưu chiến lược, kịp thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ uy tín và hiệu lực của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Phát huy tinh thần Tổng tuyển cử 1946 trong xây dựng Nhà nước pháp quyền còn đòi hỏi lực lượng Công an nhân dân phải không ngừng đổi mới tư duy, phương pháp công tác theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, lấy pháp luật làm chuẩn mực cao nhất cho mọi hoạt động. Mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an phải gương mẫu chấp hành pháp luật, kỷ luật, kỷ cương; đồng thời tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Đó chính là biểu hiện sinh động của Nhà nước pháp quyền trong thực tiễn, là cách thiết thực nhất để củng cố niềm tin của Nhân dân đối với lực lượng Công an và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Bên cạnh đó, phát huy tinh thần Tổng tuyển cử đầu tiên còn thể hiện ở việc tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa lực lượng Công an nhân dân với Nhân dân. Nhân dân vừa là chủ thể của quyền lực nhà nước, vừa là chỗ dựa vững chắc của lực lượng Công an trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự. Mọi chủ trương, biện pháp công tác công an nếu xuất phát từ lợi ích chính đáng của Nhân dân, dựa vào Nhân dân và vì Nhân dân thì sẽ tạo được sự đồng thuận xã hội cao, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền vững mạnh, hiệu lực, hiệu quả.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam là dịp để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân nhìn lại chặng đường lịch sử vẻ vang, khẳng định giá trị bền vững của tinh thần dân chủ, pháp quyền được khởi nguồn từ năm 1946. Phát huy tinh thần ấy trong xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa chính là tiếp tục khẳng định bản chất tốt đẹp của chế độ ta, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước.

Với trách nhiệm chính trị cao cả, lực lượng Công an nhân dân quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, thượng tôn pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng trong sạch, vững mạnh, vì Nhân dân phục vụ, xứng đáng với niềm tin mà Nhân dân đã trao gửi từ lá phiếu lịch sử mùa Xuân năm 1946.

Phòng An ninh chính trị nội bộ