Nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân, Phòng An ninh đối ngoại tuyên truyền những nội dung cơ bản của Luật số 107/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Những quy định mới có ý nghĩa thiết thực trong cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Việc nắm vững các quy định sẽ giúp người dân thực hiện thủ tục thuận lợi, hạn chế phát sinh giấy tờ không cần thiết và chủ động phòng ngừa các hành vi lợi dụng thủ tục hành chính để lừa đảo.

1. Chuyển giao nhiệm vụ quản lý lý lịch tư pháp cho Bộ Công an

Một trong những nội dung đáng chú ý được thể hiện trong Luật số 107/2025/QH15 là quy định về nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp thuộc Bộ Công an, sau khi nhiệm vụ này được chuyển giao từ Bộ Tư pháp.

Theo quy định mới, cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp gồm Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an và Công an tỉnh, thành phố. Việc quản lý, khai thác và sử dụng thông tin lý lịch tư pháp được thực hiện theo quy định của pháp luật, gắn với yêu cầu bảo đảm tính chính xác, thống nhất và an toàn dữ liệu. Những quy định này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính.

Đối với người dân sinh sống tại khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, việc nắm rõ cơ quan có thẩm quyền và phương thức thực hiện thủ tục sẽ giúp hạn chế đi lại nhiều lần, giảm thời gian, chi phí và tránh tiếp cận thông tin không chính xác.

2. Đẩy mạnh thực hiện thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp trên môi trường điện tử

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp tiếp tục thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới hình thức điện tử hoặc bản giấy theo quy định, có giá trị pháp lý như nhau.

Việc khai thác, sử dụng thông tin lý lịch tư pháp trên môi trường điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật và thông qua các hệ thống thông tin có liên quan. Thông qua các nền tảng dịch vụ công chính thức, người dân có thể thực hiện thủ tục, theo dõi tình trạng hồ sơ và tiếp nhận kết quả theo phương thức được hướng dẫn, qua đó tiết kiệm thời gian, công sức, hạn chế việc phải trực tiếp đến cơ quan giải quyết thủ tục.

Để quá trình thực hiện thuận lợi, người dân cần chủ động kiểm tra, bảo đảm thông tin cá nhân chính xác; thực hiện đúng các bước theo hướng dẫn trên hệ thống dịch vụ công; đồng thời lưu giữ thông tin tiếp nhận hồ sơ để thuận tiện tra cứu khi cần thiết.

Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, người cao tuổi và người chưa thành thạo sử dụng điện thoại thông minh, khi gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục có thể liên hệ Công an cơ sở hoặc cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn. Việc hỗ trợ cần gắn với yêu cầu bảo vệ thông tin cá nhân, không tùy tiện giao tài khoản, mật khẩu hoặc mã xác thực cho người khác.

3. Người dân cần biết về thời hạn và cách thức thực hiện thủ tục

Theo quy định mới, thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp được rút ngắn còn 05 ngày làm việc; trường hợp cần xác minh, thời hạn cấp Phiếu có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày.

Người dân có nhu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cần tìm hiểu rõ mục đích sử dụng, chuẩn bị thông tin theo hướng dẫn và lựa chọn kênh thực hiện chính thức. Trường hợp chưa nắm rõ quy trình hoặc gặp khó khăn khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, người dân nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn cụ thể.

Đặc biệt, đối với các hộ dân sinh sống trên tuyến biên giới, người thường xuyên đi làm ăn xa hoặc có nhu cầu hoàn thiện hồ sơ phục vụ công việc, học tập và các giao dịch hợp pháp khác, cần chủ động tìm hiểu yêu cầu của từng thủ tục. Không phải mọi trường hợp đều cần có Phiếu lý lịch tư pháp; vì vậy, người dân nên xác định đúng nhu cầu, tránh thực hiện thủ tục không cần thiết.

Cán bộ Phòng An ninh đối ngoại tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận thông tin và thực hiện các quy định pháp luật tại địa bàn biên giới

4. Tăng cường bảo vệ quyền riêng tư, hạn chế yêu cầu cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp trái quy định

Một nội dung quan trọng của Luật số 107/2025/QH15 là tăng cường bảo vệ thông tin cá nhân, hạn chế tình trạng yêu cầu người dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp không cần thiết hoặc không có căn cứ pháp luật.

Theo quy định mới, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2. Việc yêu cầu cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 1 chỉ được thực hiện trong những trường hợp pháp luật cho phép. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện việc khai thác, sử dụng thông tin lý lịch tư pháp theo quy định.

Quy định này góp phần bảo vệ quyền riêng tư, hạn chế việc thu thập và sử dụng thông tin lý lịch tư pháp tràn lan; đồng thời tạo điều kiện để người dân thực hiện các quyền hợp pháp, ổn định cuộc sống và hòa nhập cộng đồng.

Khi được yêu cầu cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp, người dân cần tìm hiểu rõ mục đích và căn cứ pháp lý của yêu cầu. Nếu phát hiện dấu hiệu yêu cầu trái quy định hoặc sử dụng thông tin không đúng mục đích, người dân có thể phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải quyết.

5. Cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo lợi dụng thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Cùng với quá trình chuyển đổi số, các đối tượng xấu có thể lợi dụng nhu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để giả danh cán bộ Công an, cán bộ cơ quan nhà nước hoặc nhân viên hỗ trợ dịch vụ công nhằm chiếm đoạt tài sản, thu thập dữ liệu cá nhân.

Phòng An ninh đối ngoại khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, thực hiện tốt các nội dung sau:

Chỉ sử dụng các kênh chính thức: Tìm hiểu, thực hiện thủ tục qua Cổng Dịch vụ công, ứng dụng định danh điện tử VNeID và các kênh thông tin chính thức theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; không tùy tiện truy cập các đường dẫn lạ được gửi qua tin nhắn hoặc mạng xã hội.

Không cung cấp thông tin bảo mật: Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu tài khoản định danh điện tử, mật khẩu ngân hàng, mã xác thực dùng một lần (OTP) hoặc mã xác thực khác cho người lạ; không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ giải quyết hồ sơ.

Không chuyển tiền theo yêu cầu đáng ngờ: Cảnh giác với những lời mời chào làm Phiếu lý lịch tư pháp nhanh, cam kết có kết quả ngay, không cần giấy tờ hoặc yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không rõ ràng.

Chủ động xác minh thông tin: Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu bổ sung hồ sơ, thanh toán phí hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân, cần kiểm tra lại thông qua cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện.

Kịp thời thông báo cho cơ quan Công an: Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã cung cấp thông tin, chuyển tiền cho đối tượng nghi vấn, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng nếu có liên quan đến giao dịch tài khoản và trình báo cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn xử lý.

Các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng tâm lý lo lắng, thiếu hiểu biết về thủ tục hoặc mong muốn giải quyết hồ sơ nhanh để gây sức ép, yêu cầu người dân làm theo hướng dẫn. Vì vậy, mỗi người cần bình tĩnh kiểm tra thông tin, không vì vội vàng mà để lộ dữ liệu cá nhân hoặc bị chiếm đoạt tài sản.

Cán bộ Công an trao đổi, hướng dẫn người dân nâng cao nhận thức, cảnh giác với các đối tượng lợi dụng thủ tục tư pháp để lừa đảo

6. Đưa pháp luật đến gần hơn với người dân trên tuyến biên giới

Để Luật Lý lịch tư pháp được triển khai hiệu quả, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn và nhóm dân cư.

Phòng An ninh đối ngoại chú trọng phối hợp với Công an cơ sở, chính quyền địa phương, người có uy tín trong cộng đồng và các lực lượng liên quan để tuyên truyền những nội dung pháp luật thiết thực đến các hộ dân sinh sống trên tuyến biên giới.

Nội dung tuyên truyền được truyền tải bằng các hình thức gần gũi, dễ hiểu như gặp gỡ trực tiếp tại hộ gia đình, sinh hoạt cộng đồng, thông qua hệ thống thông tin cơ sở và các trang thông tin điện tử chính thống. Đối với địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, chú trọng cách diễn đạt ngắn gọn, rõ ràng; phát huy vai trò của người có uy tín và người biết tiếng dân tộc để hỗ trợ truyền đạt, giúp người dân hiểu đúng và thực hiện đúng quy định.

Bên cạnh đó, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, sử dụng các tiện ích số an toàn, nhận biết thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng và bảo vệ thông tin cá nhân. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục được tiếp nhận, hướng dẫn kịp thời, góp phần bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận thông tin và dịch vụ công theo quy định.

Chủ động tìm hiểu pháp luật, bảo vệ quyền lợi của chính mình

Luật số 107/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý lý lịch tư pháp, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng đến phục vụ người dân ngày càng thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.

Phòng An ninh đối ngoại đề nghị mỗi người dân chủ động tìm hiểu, chấp hành đúng quy định pháp luật; tích cực tuyên truyền cho người thân, gia đình và cộng đồng cùng biết, cùng thực hiện. Các hộ dân sinh sống trên tuyến biên giới khi gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục cần liên hệ Công an cơ sở hoặc cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, không nghe theo thông tin chưa được kiểm chứng.

Hiểu đúng pháp luật, thực hiện đúng quy định, bảo vệ thông tin cá nhân và cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo là những việc làm thiết thực để mỗi người dân tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, văn minh, giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Phòng An ninh đối ngoại