Ngày 18/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 11 bộ, ngành, trong đó có lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy do Bộ Công an quản lý. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 28/02/2027.
Theo nội dung cắt giảm tại Nghị quyết, kể từ ngày 01/7/2026, không còn thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy được quy định tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Thủ tục kiểm tra kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu cũng được bãi bỏ.
Như vậy, đối với công trình, phương tiện thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện không phải thực hiện thủ tục đề nghị cơ quan Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ kiểm tra, chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy như trước đây.
Tuy nhiên, việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy không đồng nghĩa với việc nới lỏng các yêu cầu bảo đảm an toàn cháy, nổ. Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện vẫn phải tổ chức thi công, nghiệm thu, quản lý, vận hành công trình, phương tiện theo đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm định, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định pháp luật có liên quan; đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy trong suốt quá trình hoạt động.
Cần lưu ý, Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP không phải là văn bản sửa đổi Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, mà là cơ chế cắt giảm thủ tục hành chính có thời hạn. Trong thời gian Nghị quyết còn hiệu lực, các nội dung cắt giảm thủ tục hành chính được áp dụng theo quy định của Nghị quyết nhằm tháo gỡ khó khăn, giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp.
Đang hoàn thiện để đưa chính thức vào luật
Song song với việc áp dụng Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, ngày 21/7/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 11/2026/UBTVQH16 điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026. Trong đó, bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, dự kiến tháng 10/2026, theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Chính phủ là cơ quan trình dự án Luật; Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội là cơ quan chủ trì thẩm tra. Đây là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, bảo đảm phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhưng vẫn giữ vững yêu cầu quản lý nhà nước về an toàn cháy, nổ.
Dự thảo Luật dự kiến sửa đổi theo hướng chính thức bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, nội dung đang được áp dụng thông qua Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP; đồng thời chuyển sang cơ chế hậu kiểm. Theo đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ kiểm tra việc chấp hành nội dung đã được thẩm định thiết kế, điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quá trình công trình, phương tiện hoạt động thực tế.
Việc chuyển sang hậu kiểm đặt ra yêu cầu cao hơn đối với trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện và người đứng đầu cơ sở. Các hành vi làm giả, làm sai lệch hồ sơ, kết quả thẩm định thiết kế, kết quả nghiệm thu hoặc đưa công trình, phương tiện vào hoạt động khi không bảo đảm điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy vẫn bị nghiêm cấm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Nói cách khác, dự thảo Luật là bước tiếp tục hoàn thiện, “luật hóa” lâu dài nội dung đang được áp dụng thông qua cơ chế cắt giảm thủ tục hành chính, nhằm bảo đảm tính ổn định, thống nhất của hệ thống pháp luật sau khi Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP hết hiệu lực.
Khuyến cáo đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân
Từ ngày 01/7/2026, đối với thủ tục kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy đã được bãi bỏ, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân không phải nộp hồ sơ đề nghị cơ quan Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ kiểm tra, chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy.
Tuy nhiên, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện vẫn phải tự tổ chức nghiệm thu, quản lý hồ sơ, bảo đảm việc thi công, lắp đặt, vận hành hệ thống, phương tiện phòng cháy, chữa cháy đúng thiết kế đã được thẩm định, đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật có liên quan.
Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cần chuẩn bị, lưu giữ đầy đủ hồ sơ phục vụ công tác hậu kiểm của cơ quan chức năng; thường xuyên kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng hệ thống, phương tiện phòng cháy, chữa cháy; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ, thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo quy định.
Người đứng đầu cơ sở phải nâng cao trách nhiệm trong công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy; không vì thủ tục hành chính được cắt giảm mà chủ quan, lơ là trong phòng ngừa cháy, nổ. Mọi công trình, phương tiện, cơ sở sản xuất, kinh doanh chỉ được hoạt động khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện an toàn theo quy định.
Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân tiếp tục theo dõi tiến độ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; kịp thời cập nhật quy định chính thức khi được Quốc hội thông qua để thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình.
Việc cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy là bước cải cách quan trọng, góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong đầu tư, xây dựng, sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, cơ chế hậu kiểm cũng đòi hỏi mỗi tổ chức, cá nhân phải nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa, bảo đảm an toàn cháy, nổ, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH