Theo cảnh báo của các cơ quan thực thi pháp luật quốc tế, loại tội phạm này đang gia tăng nhanh tại khu vực Đông Nam Á, hoạt động theo mô hình có tổ chức, bài bản. Tại Việt Nam, các đối tượng mở rộng mục tiêu đến nhiều nhóm người dùng mạng xã hội như người độc thân, phụ nữ trung niên, người cao tuổi, công nhân, nhân viên văn phòng, kể cả những người có hiểu biết công nghệ nhưng thiếu cảnh giác.
Các đối tượng thường tạo lập tài khoản ảo, giả danh người nước ngoài, doanh nhân thành đạt, kỹ sư, bác sĩ… để kết bạn qua Facebook, Zalo, Telegram, Viber hoặc ứng dụng hẹn hò. Ban đầu, chúng xây dựng mối quan hệ bằng sự quan tâm, tinh tế, kiên trì tạo dựng “niềm tin cảm xúc”.
Khi đã chiếm được lòng tin, các đối tượng chuyển sang dụ dỗ đầu tư vào các nền tảng tài chính giả mạo như sàn vàng, tiền số, ứng dụng giao dịch quốc tế với lời hứa lợi nhuận cao. Ban đầu, nạn nhân có thể được rút thử một khoản tiền nhỏ để tạo niềm tin.
Sau đó, đối tượng liên tục yêu cầu nạp thêm tiền với nhiều lý do như nâng hạng tài khoản, mở rộng giao dịch. Khi số tiền lớn, hệ thống báo lỗi, tài khoản bị khóa; muốn rút tiền phải đóng thêm nhiều loại phí như phí xác minh, phí thuế, phí chống rửa tiền… Đây là giai đoạn cuối của quá trình lừa đảo.
Công thức 3 bước của tội phạm lừa đảo tài chính. Nguồn ảnh: special.nhandan.vn
Thực tế cho thấy nhiều nạn nhân thiệt hại hàng chục, hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng; đồng thời chịu tổn thương tâm lý nặng nề.
Người dân cần nhận diện các dấu hiệu như: đối tượng nhanh chóng bộc lộ tình cảm, né tránh gặp mặt, thường xuyên đề cập đầu tư, tạo cảm giác “cơ hội hiếm có”, yêu cầu giữ bí mật. Đây có thể là dấu hiệu của kịch bản lừa đảo.
Để phòng ngừa, người dân cần nâng cao cảnh giác, không tin tưởng tuyệt đối vào các mối quan hệ trên mạng, không chuyển tiền, không cung cấp thông tin cá nhân, không truy cập link lạ hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần dừng liên lạc, lưu giữ chứng cứ và trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ kịp thời.
Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và ngoại tuyến