Quang cảnh buổi gặp mặt các thành viên câu lạc bộ trước khi chính thức ra mắt

Không gian mạng là ảo, nhưng những hệ lụy và giá trị nó mang lại là thật. Đứng trước sự "xâm lăng" của tin giả, lừa đảo trực tuyến và những nội dung độc hại, tỉnh Lâm Đồng đã tiên phong gắn kết lực lượng Công an với mạng lưới KOLs, KOCs, nhà báo và chuyên gia công nghệ để tạo lập "Câu lạc bộ Niềm tin số cộng đồng".

Trong kỷ nguyên số, một cái vuốt tay trên màn hình điện thoại có thể kết nối hàng triệu người, nhưng cũng có thể đẩy một nạn nhân vào bẫy lừa đảo, hoặc lan truyền một thông tin sai lệch gây hoang mang dư luận.

Tại Lâm Đồng, thời gian qua, lực lượng chức năng ghi nhận hàng loạt vụ lừa đảo trực tuyến nhắm vào du khách. Đã có hơn 200 trang web giả mạo các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch bị triệt phá và khóa chặn.

Đằng sau những trang web giả mạo ấy là các đường dây tội phạm quốc tế hoạt động có tổ chức. Chúng tinh vi đến mức chạy quảng cáo (ads) bài bản trên các nền tảng mạng xã hội, thiết kế giao diện sao chép 100% bản gốc, khiến hàng loạt du khách sập bẫy chuyển tiền cọc. Nguy hiểm hơn, thủ đoạn lừa đảo liên tục biến tướng, lợi dụng những lỗ hổng trong việc quản lý tài khoản ngân hàng và sim rác để tẩu tán dòng tiền chỉ trong tích tắc.

Đại tá Vũ Hoàng Anh - Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phát biểu

Tuy nhiên, việc "khóa chặn" hay chạy theo xử lý hậu quả chỉ là giải pháp tình thế, phần ngọn của vấn đề. Để giải quyết tận gốc rễ, củng cố bức tường thành an ninh mạng trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm, đặc biệt là sự xuất hiện của công nghệ AI tạo ra Deepfake (giả mạo hình ảnh, giọng nói), chúng ta cần một chiến lược dài hơi và sự chung tay của toàn xã hội. Đó chính là khởi nguồn cho sự ra đời của Câu lạc bộ Niềm tin số cộng đồng tại Lâm Đồng.

Lần đầu tiên, một mô hình liên kết đặc biệt được thiết lập, phá vỡ mọi rào cản giữa lực lượng Công an quản lý nhà nước và những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội.

Dưới sự chủ trì của Công an tỉnh Lâm Đồng, Câu lạc bộ có sự tham gia của 55 thành viên sáng lập. Ban Chủ nhiệm gồm 15 đồng chí, do Đại tá Huỳnh Ngọc Liêm - Phó Giám đốc Công an tỉnh làm Chủ nhiệm. Đáng chú ý, 37 thành viên nòng cốt của câu lạc bộ không ai khác chính là những quản trị viên các hội nhóm lớn, các chuyên gia an ninh mạng, nhà báo, đại diện doanh nghiệp viễn thông (VNPT, Viettel, FPT...), các ngân hàng và đặc biệt là sự góp mặt của các KOLs, KOCs, Content Creator đình đám trên nền tảng Facebook, TikTok.

"Chúng ta muốn không gian số rộng mở để những giá trị tốt đẹp được lan tỏa, một không gian hướng tới xã hội văn minh hơn. Để làm được điều đó, chúng ta cần những người dẫn dắt và kiến tạo. Những người tiên phong có ảnh hưởng chính là những người tạo nên góc nhìn, định hình hình ảnh để cộng đồng cùng hướng theo" – Đại diện Ban chủ nhiệm nhấn mạnh.

Sự tham gia của các cá nhân có sức ảnh hưởng dựa trên nguyên tắc: Tự nguyện, Trách nhiệm và Không vụ lợi. Họ đến với Câu lạc bộ không chạy theo số lượng, không hành chính hóa, mà ưu tiên uy tín, chất lượng với một mục tiêu duy nhất: Lan tỏa năng lượng tích cực, dùng "cái đẹp" dẹp "cái xấu".

Để câu lạc bộ vận hành hiệu quả và bảo vệ chính các thành viên, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh đóng vai trò là đầu mối thường trực tiếp nhận, xác minh và điều phối thông tin. Mọi quy trình xử lý sự cố, phản bác tin giả đều được cam kết phản hồi trong vòng 24 giờ. Đặc biệt, CLB hoạt động với cơ chế tài chính minh bạch tuyệt đối; các nguồn lực xã hội hóa để tổ chức sự kiện, tập huấn đều được công khai rõ ràng qua các nền tảng thông tin chung, khẳng định tôn chỉ "không lập quỹ, không trục lợi".

Ngay trong quá trình thảo luận và ra mắt, Câu lạc bộ đã hoạch định những hướng đi mang tính thực tiễn cao, chạm đúng vào các "điểm nghẽn" của an ninh mạng hiện nay:

Nhận diện rõ đối tượng từ 10-15 tuổi và người cao tuổi là những người dễ bị thao túng tâm lý nhất trước ma trận tin giả và lừa đảo. CLB không chỉ tuyên truyền bề nổi mà sẽ đi sâu vào cơ sở. Thông qua mạng lưới Tổ dân phố, các nhóm Zalo cộng đồng, và sự phối hợp với các trường Đại học (nơi tập trung hàng vạn sinh viên), CLB sẽ đưa các cảnh báo an ninh, kỹ năng "đề kháng số" đến từng gia đình, từng giảng đường.

Để giải quyết bài toán du khách bị lừa tiền cọc bởi các fanpage giả mạo, CLB đang ấp ủ một sáng kiến đột phá: Xây dựng một "Cẩm nang du lịch điện tử" (Whitebook). Đây sẽ là nền tảng số uy tín được định danh, xác thực hệ thống nhà hàng, khách sạn chính thống. Du khách chỉ cần truy cập vào hệ sinh thái này để tìm hiểu thông tin, loại bỏ triệt để "đất sống" của các trang web lừa đảo. Đồng thời, lực lượng Công an cũng đang thiết lập cơ chế phản ứng nhanh phối hợp cùng các Ngân hàng để lập tức đóng băng tài khoản lừa đảo ngay khi có tin báo.

Lực lượng người có sức ảnh hưởng sẽ sử dụng các sản phẩm truyền thông sáng tạo (có sự hỗ trợ của công nghệ AI một cách an toàn) để lan tỏa những hình ảnh đẹp về quê hương, đất nước, những câu chuyện tử tế. Chính dòng chảy thông tin tích cực và mạnh mẽ này sẽ tự động lấn át, trung hòa và đẩy lùi những thông tin sai lệch.

Đặc biệt, Câu lạc bộ cam kết minh bạch trong hoạt động. Các thành viên tuyệt đối không lợi dụng danh nghĩa tổ chức để trục lợi cá nhân, phát ngôn sai lệch hay làm thay chức năng của cơ quan quản lý Nhà nước. Ngược lại, họ chính là cánh tay nối dài, là "cầu nối" đưa tiếng nói, phản ánh của người dân, doanh nghiệp bị hại đến với lực lượng chức năng một cách nhanh nhất.

Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhưng "Niềm tin số" mới là nền tảng để sự phát triển ấy bền vững. Mô hình "Câu lạc bộ Niềm tin số cộng đồng" tại Lâm Đồng vừa là một sáng kiến đột phá của lực lượng Công an, đồng thời thể hiện cho sức mạnh của "Thế trận lòng dân" trên không gian mạng.Khi các cơ quan chức năng, báo chí truyền thông, nhà trường, doanh nghiệp viễn thông và những người có sức ảnh hưởng cùng chung một tiếng nói, cùng nhìn về một hướng, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một hệ sinh thái số minh bạch, nhân văn, nơi những giá trị tử tế sẽ luôn tỏa sáng và dẫn dắt cộng đồng.

Hy vọng rằng, ngọn lửa "Niềm tin số" được thắp lên từ vùng đất cao nguyên Lâm Đồng hôm nay sẽ sớm lan tỏa, trở thành một mô hình kiểu mẫu trên khắp cả nước.

Lê Tiến