Theo đó, Phòng An ninh kinh tế đã phối hợp với các đơn vị chủ rừng và các lực lượng chuyên trách tại địa phương tổ chức tuần tra, quản lý, bảo vệ rừng. Đây không chỉ là hoạt động kiểm tra, kiểm soát địa bàn mà còn là dịp để lực lượng chức năng trực tiếp tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về lâm nghiệp.

Chủ động kiểm tra, nắm tình hình từ cơ sở

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, lực lượng tuần tra tiến hành kiểm tra hiện trạng rừng trên các tuyến, điểm trọng yếu; rà soát những khu vực có nguy cơ bị xâm hại, lấn chiếm hoặc dễ xảy ra cháy rừng trong mùa hanh khô. Đồng thời, lực lượng tuần tra chủ động nắm tình hình cư trú, đi lại của người dân sinh sống gần khu vực giáp ranh, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.

Lực lượng An ninh kinh tế phối hợp tuần tra rừng với các đơn vị chủ rừng.

Qua công tác tuần tra, các lực lượng kịp thời phát hiện những điểm có dấu hiệu tác động đến tài nguyên rừng, từ đó đề xuất biện pháp xử lý và khắc phục theo quy định. Việc thường xuyên phối hợp tuần tra cũng góp phần tăng cường hiệu quả quản lý, kiểm soát địa bàn, nâng cao khả năng phòng ngừa từ sớm, từ xa, hạn chế nguy cơ phát sinh các vụ việc phức tạp liên quan đến an ninh, trật tự.

Song song với kiểm tra, kiểm soát, công tác tuyên truyền tại chỗ được chú trọng. Trong quá trình tuần tra, lực lượng chức năng kết hợp tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/05/2026 của Chính phủ để người dân, nhất là các hộ sinh sống gần rừng, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và chủ động tố giác các hành vi vi phạm. Qua đó, từng bước phát huy vai trò của người dân và cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên rừng.

Quy định cụ thể về hành vi phá rừng trái pháp luật

Theo đó, tùy diện tích rừng bị thiệt hại, giá trị lâm sản, loại rừng và tính chất hành vi, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:

Xử phạt vi phạm hành chính

Theo Điều 23 Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/05/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25/06/2026, hành vi chặt, đốt, phá cây rừng, đào, bới, san ủi, nổ mìn, đắp đập, ngăn dòng chảy tự nhiên, xả chất độc hoặc hành vi khác gây thiệt hại đến rừng thuộc sở hữu toàn dân mà không được cơ quan có thẩm quyền cho phép có thể bị phạt tiền theo mức độ thiệt hại. Mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với trường hợp nhỏ; từ 7.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng; từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng và tăng dần theo diện tích, giá trị thiệt hại; có trường hợp mức phạt từ 180.000.000 đồng đến 220.000.000 đồng. Đối với phá rừng tự nhiên là rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, mức phạt áp dụng bằng hai lần mức tương ứng đối với rừng trồng.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, công cụ, phương tiện theo quy định; đồng thời bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục tình trạng ban đầu, nộp lại số lợi bất hợp pháp và buộc trồng lại rừng theo quy định.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo Điều 243 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025, người đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm khi thuộc các trường hợp luật định, như: gây thiệt hại rừng sản xuất từ 5.000 m² đến dưới 10.000 m²; rừng phòng hộ từ 3.000 m² đến dưới 7.000 m²; rừng đặc dụng từ 1.000 m² đến dưới 3.000 m²; hoặc gây thiệt hại về lâm sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng trong trường hợp không tính được bằng diện tích.

Nếu phạm tội có tổ chức, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, tái phạm nguy hiểm hoặc gây thiệt hại ở mức cao hơn thì có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm hoặc từ 07 năm đến 15 năm tùy trường hợp. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng và bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Vì vậy, Phòng An ninh kinh tế khuyến cáo người dân cần:

Không tự ý chặt, phá, đốt rừng, khai thác cây rừng hoặc lấy lâm sản khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định.

Không lấn chiếm đất rừng, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất rừng, mở đường, làm nương rẫy hoặc xây dựng công trình trái phép trong khu vực rừng.

Không thuê, xúi giục, giúp sức hoặc tiếp tay cho người khác thực hiện hành vi phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật.

Không mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng lâm sản không có nguồn gốc hợp pháp; khi mua lâm sản cần yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc theo quy định.

Khi phát hiện chặt phá rừng, khai thác rừng trái phép, vận chuyển lâm sản nghi có nguồn gốc bất hợp pháp hoặc đốt rừng, cần kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương, lực lượng Công an, Kiểm lâm hoặc chủ rừng để kiểm tra, xử lý.

Các hộ dân sinh sống gần rừng cần nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa cháy rừng, không sử dụng lửa bất cẩn trong và gần khu vực rừng, nhất là trong thời điểm có nguy cơ cháy cao.

Tích cực tham gia bảo vệ, phục hồi và phát triển rừng; tuyên truyền, vận động người thân, cộng đồng cùng chấp hành các quy định của pháp luật về lâm nghiệp.

Mỗi người dân hãy nhớ: “Không chặt phá rừng - không tiếp tay cho phá rừng - không tiêu thụ lâm sản trái pháp luật - kịp thời tố giác hành vi vi phạm”. Một hành động đúng của mỗi người hôm nay sẽ góp phần giữ gìn rừng, bảo vệ nguồn nước, hạn chế thiên tai và bảo đảm môi trường sống an toàn cho cộng đồng.

Phòng An ninh kinh tế