Xâm hại tình dục trẻ em là hành vi đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và có thể để lại những ảnh hưởng lâu dài đối với sự phát triển thể chất, tâm lý của trẻ.

Nguy cơ xâm hại không chỉ xảy ra đối với trẻ em gái. Trẻ em trai cũng có thể trở thành nạn nhân. Vì vậy, mọi trẻ em đều cần được quan tâm, giáo dục kỹ năng tự bảo vệ và tạo điều kiện để chia sẻ khi gặp tình huống khiến các em cảm thấy lo lắng, bất an hoặc bị xâm phạm.

Theo Luật Trẻ em năm 2016, trẻ em là người dưới 16 tuổi. Pháp luật quy định nhiều biện pháp nhằm bảo vệ trẻ em trước hành vi bạo lực, xâm hại, trong đó có xâm hại tình dục.

Thời gian qua, qua công tác tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm trên địa bàn, Công an phường Cam Ly - Đà Lạt đã tiếp nhận 03 vụ việc có dấu hiệu liên quan đến hành vi xâm hại tình dục trẻ em. Các vụ việc đang được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định pháp luật.

Thực tế cho thấy, nguy cơ xâm hại có thể xuất hiện trong nhiều môi trường khác nhau. Người có hành vi xâm hại không nhất thiết là người hoàn toàn xa lạ mà có thể là người trẻ từng biết, từng tiếp xúc hoặc tin tưởng. Vì vậy, gia đình không nên chủ quan chỉ vì người thường xuyên tiếp xúc với trẻ là người quen.

Không thể lấy sự “đồng ý” của trẻ để hợp thức hóa hành vi vi phạm

Một nhận thức cần đặc biệt lưu ý là không thể cho rằng chỉ vì trẻ “đồng ý”, “tự nguyện” hoặc có tình cảm với người lớn thì hành vi tình dục đương nhiên không vi phạm pháp luật.

Theo Điều 145 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 18 tuổi trở lên giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với người dưới 13 tuổi, Điều 142 Bộ luật Hình sự quy định hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi thuộc tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi. Trong trường hợp này, việc trẻ thể hiện sự đồng ý không làm loại trừ trách nhiệm hình sự nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Đối với hành vi dâm ô, Điều 146 Bộ luật Hình sự quy định người từ đủ 18 tuổi trở lên có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, không nhằm mục đích giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, có thể bị xử lý hình sự tùy tính chất, mức độ của hành vi.

Những quy định trên cho thấy trẻ em là nhóm cần được pháp luật bảo vệ đặc biệt; sự non nớt về nhận thức hoặc tâm lý phụ thuộc của trẻ không thể trở thành lý do để hợp thức hóa hành vi xâm hại.

Cha mẹ cần chủ động trang bị kỹ năng cho trẻ

Trẻ em đôi khi không biết cách gọi tên hành vi đang xảy ra với mình, hoặc vì sợ hãi, mặc cảm nên không dám chia sẻ. Do đó, cha mẹ và người chăm sóc cần thường xuyên quan tâm, trò chuyện và tạo cho trẻ cảm giác an toàn khi muốn nói về những vấn đề nhạy cảm.

Gia đình cần giáo dục trẻ về quyền riêng tư, ranh giới cơ thể, kỹ năng nói “không”, rời khỏi tình huống nguy hiểm và tìm đến người lớn đáng tin cậy để được giúp đỡ.

Cha mẹ cũng nên quan tâm những thay đổi bất thường trong tâm lý, sinh hoạt, học tập và các mối quan hệ của trẻ; hướng dẫn trẻ sử dụng Internet, mạng xã hội an toàn, không gửi hình ảnh riêng tư hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho người lạ.

Đặc biệt, khi trẻ chia sẻ về một hành vi khiến trẻ sợ hãi hoặc khó chịu, người lớn cần bình tĩnh lắng nghe, không trách móc, không đổ lỗi và không gây áp lực buộc trẻ phải kể đi kể lại nhiều lần.

Kịp thời thông tin khi phát hiện dấu hiệu xâm hại

Khi phát hiện hoặc nghi ngờ trẻ bị xâm hại, cần ưu tiên bảo đảm an toàn cho trẻ, đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan Công an, cơ quan có thẩm quyền hoặc Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được hướng dẫn, tiếp nhận và hỗ trợ. Tổng đài 111 hoạt động 24/7, tiếp nhận thông tin, tư vấn và hỗ trợ các trường hợp trẻ em bị xâm hại, bạo lực.

Trong quá trình hỗ trợ trẻ, cần hạn chế việc chia sẻ danh tính, hình ảnh, thông tin riêng tư của trẻ trên mạng xã hội hoặc với những người không có trách nhiệm, tránh làm trẻ bị tổn thương thêm.

Bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của cha mẹ mà còn là trách nhiệm của nhà trường, cơ quan, tổ chức và toàn xã hội. Mỗi người lớn cần chủ động trang bị kiến thức, lắng nghe và hành động kịp thời khi phát hiện dấu hiệu bất thường, góp phần tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh để trẻ em phát triển.

Công an phường Cam Ly - Đà Lạt