Khi đam mê nuôi dưỡng khát vọng cống hiến:

Đại úy Võ Lê Thanh Lâm, cán bộ Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Lâm Đồng

Đại úy Võ Lê Thanh Lâm, cán bộ Đội Nghiên cứu, phát triển giải pháp và phục hồi dữ liệu, chứng cứ điện tử, Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Lâm Đồng, bước vào công việc bằng niềm say mê công nghệ. Nhưng điều giữ anh đi xa hơn là mong muốn biến tri thức thành năng lực phục vụ nhiệm vụ. Từ một cán bộ trẻ yêu thích lập trình đến người nghiên cứu, xây dựng các giải pháp công nghệ phục vụ công tác Công an, câu chuyện của Lâm gợi mở một yêu cầu ngày càng rõ trong xây dựng lực lượng Công an trở thành những người có năng lực, tư duy mới trước dòng chảy kỷ nguyên số.

Nếu ở những trận tuyến truyền thống, người chiến sĩ đối mặt với những hiểm nguy có thể nhìn thấy, thì trên không gian mạng, cuộc đấu tranh diễn ra trong một môi trường nhanh hơn, rộng hơn và nhiều khi khó nhận diện hơn. Một thông tin có thể được sao chép, biến đổi và lan truyền đến hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người trong thời gian rất ngắn, một dấu vết điện tử tưởng như nhỏ bé có thể lại là mắt xích quan trọng để làm rõ một vụ việc. Công việc của những người chiến sĩ làm nhiệm vụ trên không gian mạng vì thế ít có những khoảnh khắc ồn ào. Đó có thể là việc ngồi hàng giờ trước màn hình để phân tích dữ liệu, kiểm tra, đối chiếu từng thông tin hoặc phục hồi những dấu vết tưởng như đã biến mất. Mỗi vụ việc lại đặt ra một bài toán khác nhau, đòi hỏi người cán bộ không chỉ nắm vững nghiệp vụ mà còn phải liên tục cập nhật tri thức và làm chủ công nghệ.

Đại úy Võ Lê Thanh Lâm là một trong những người đang làm công việc ấy. Nhưng hành trình của người cán bộ trẻ này bắt đầu từ một điều rất giản dị: ham học và muốn biết mình có thể làm được gì với những điều đã học.

Năm 2012, Võ Lê Thanh Lâm thi vào Trường Đại học An ninh nhân dân, chuyên ngành trinh sát. Bên cạnh kiến thức nghiệp vụ, anh dành nhiều thời gian tự tìm hiểu công nghệ thông tin, lập trình và những vấn đề liên quan đến an ninh mạng. Từ những kiến thức tự học, niềm say mê dần trở thành năng lực. Lâm tham gia đội tuyển Olympic máy tính của nhà trường và đạt thành tích cao tại cuộc thi ACM/ICPC quốc tế. Năm 2015, anh thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học liên quan đến lực lượng Công an và công nghệ mới, trong đó có những nội dung về Công an với mặt trận không gian mạng, đồng thời được lựa chọn tham dự Đại hội Tài năng trẻ toàn quốc.

Những thành tích ấy cho thấy khả năng tiếp cận nhanh và niềm đam mê với khoa học, công nghệ của một cán bộ trẻ đã được nhen nhóm lớn dần. Nhưng quan trọng hơn, Lâm đã hình thành cho mình một cách nghĩ: tri thức chỉ thực sự có giá trị khi được đưa vào thực tiễn công tác, thực hiện nhiệm vụ của lực lượng và phục vụ Nhân dân.

Năm 2017, tốt nghiệp với thành tích cao, Lâm bắt đầu công tác tại Công an tỉnh Ninh Thuận. Những kiến thức về công nghệ, ngoại ngữ và khả năng nghiên cứu tiếp tục được anh vận dụng vào công việc. Trong thời gian dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, anh tham gia công tác quản lý xuất nhập cảnh, góp phần phát hiện, xử lý kịp thời những trường hợp nhập cảnh có liên quan đến dịch bệnh và được Bộ trưởng Bộ Công an tặng Bằng khen về thành tích trong công tác phòng, chống dịch.

Cuối năm 2020, trở về quê hương Lâm Đồng, Lâm tiếp tục tìm cách đưa sở trường của mình vào những yêu cầu cụ thể của công tác Công an. Trong quá trình tham gia thực hiện Đề án 06 về cấp căn cước công dân, trước yêu cầu ngày càng cao đối với quản lý, lưu trữ và khai thác dữ liệu, anh nghiên cứu, xây dựng phần mềm “Tàng thư căn cước công dân 12 số”. Một ý tưởng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, một sản phẩm được hình thành từ quá trình tự nghiên cứu và quan trọng hơn, một kiến thức cá nhân được chuyển hóa thành công cụ phục vụ công việc chung. Công trình sau đó được Bộ Công an công nhận là một trong 70 công trình tiêu biểu giai đoạn 2017-2022.

Phần mềm “Tàng thư căn cước công dân 12 số” do Đại úy Võ Lê Thanh Lâm tham gia nghiên cứu, phát triển được Bộ Công an công nhận là một trong 70 công trình tiêu biểu giai đoạn 2017-2022.

Nhìn từ câu chuyện của Lâm, có thể thấy một lát cắt của công tác xây dựng lực lượng trong thời đại số. Một cán bộ có sở trường công nghệ nếu chỉ giữ tri thức cho riêng mình thì đó mới là năng lực cá nhân. Khi năng lực ấy được đặt trong nhiệm vụ chung, được khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo và đưa vào thực tiễn, nó có thể trở thành một phần năng lực của tổ chức. Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác cán bộ: phát hiện đúng người, tạo môi trường phù hợp và phát huy được năng lực của mỗi cán bộ trong thực hiện nhiệm vụ. Bởi trong một lực lượng đang từng bước hiện đại hóa, mỗi cán bộ không chỉ cần hoàn thành công việc được giao mà còn phải biết tự làm mới mình để đáp ứng những yêu cầu mới.

Khi năng lực trở thành yêu cầu trong bối cảnh mới

Đại úy Võ Lê Thanh Lâm (thứ hai, từ trái sang) cùng đồng đội tham gia hoạt động nghiệp vụ trên lĩnh vực an ninh mạng.

Tháng 7/2021, Lâm chuyển công tác về Phòng An ninh mạng. Từ đây, công nghệ không còn đơn thuần là niềm say mê cá nhân mà trở thành một phần trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng công việc. Mỗi vụ việc lại đặt ra một bài toán khác nhau. Tại đây, Lâm cùng đồng đội tham gia đấu tranh, khám phá nhiều chuyên án.

Trong một vụ án liên quan đến việc giả mạo thư điện tử của nhiều lãnh đạo tỉnh, thành để thực hiện hành vi lừa đảo, Lâm cùng đồng đội phải kiên trì phân tích các dấu vết điện tử, xác định những thông tin liên quan đến đối tượng. Những dấu vết ấy không nằm trên mặt đường hay trong một căn phòng. Chúng nằm trong dữ liệu, trong thiết bị điện tử, trong lịch sử truy cập và những thông tin tưởng như rời rạc. Để ghép chúng thành một bức tranh hoàn chỉnh, người cán bộ cần kiến thức, sự chính xác và cả sự kiên trì.

“Có những chuyên án, đối tượng thực hiện hành vi rất am hiểu công nghệ. Tôi cùng đồng đội có khi quên ăn để lần ra những manh mối nhỏ nhất. Có những đêm làm việc đến khuya, giật mình nhìn đồng hồ mới nhận ra trời đã rạng sáng!”, Đại úy Võ Lê Thanh Lâm chia sẻ.

Lời kể ấy khiến công việc phía sau những màn hình hiện lên cụ thể hơn. Đó không chỉ là những dòng dữ liệu cần được phân tích mà còn là cuộc chạy đua với thời gian và với thủ đoạn ngày càng tinh vi của đối tượng. Trong cuộc đua ấy, kiến thức công nghệ chỉ là điểm khởi đầu, điều giúp người cán bộ theo đuổi vụ việc đến cùng còn là tinh thần trách nhiệm, sự kiên trì và ý thức của một chiến sĩ trẻ. Có lẽ, cũng từ những vụ việc như thế, Lâm hiểu rõ hơn giá trị của việc tự học và liên tục cập nhật kiến thức. Những gì tích lũy từ niềm say mê công nghệ ban đầu dần được chuyển hóa thành kỹ năng nghiệp vụ, rồi thành những giải pháp có thể áp dụng vào công việc chung.

Và cũng từ những dấu vết tưởng như vô hình ấy, một mặt trận khác ngày càng hiện rõ trước mắt người cán bộ Công an: mặt trận giữ gìn niềm tin và bảo vệ những giá trị đúng đắn trong không gian mạng. Ở đó, yêu cầu đối với người cán bộ không chỉ là biết công nghệ, mà còn phải biết sử dụng công nghệ để thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Thực hiện: Thu Trang - Nguyễn Chiến - Nguyễn Thắng