Thời gian qua, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng đa dạng, trong đó các đối tượng có xu hướng tận dụng mạng xã hội, công nghệ trí tuệ nhân tạo và các phương thức thanh toán trực tuyến để tạo lòng tin, tác động vào tâm lý của người dùng.
Một trong những kịch bản người dân cần cảnh giác là các trang, hội nhóm tự nhận là tổ chức cứu hộ động vật hoặc mái ấm, trung tâm bảo trợ nhưng không cung cấp được thông tin xác thực về đơn vị, địa chỉ và hoạt động thực tế.
Để tạo lòng tin, đối tượng có thể sao chép hình ảnh, video, câu chuyện cứu hộ từ những nguồn khác, chỉnh sửa hoặc tạo mới nội dung bằng công nghệ AI, sau đó đăng tải kèm lời kêu gọi hỗ trợ chi phí điều trị, thức ăn, vận chuyển hoặc “giải cứu” động vật.
Một thủ đoạn khác có thể nhắm đến những người đang đăng tin tìm kiếm chó, mèo bị thất lạc. Đối tượng lấy hình ảnh thú cưng từ bài đăng của chủ nuôi, sau đó chỉnh sửa hoặc tạo hình ảnh giả nhằm khiến nạn nhân tin rằng con vật đang bị giữ, bị bán hoặc có nguy cơ bị làm hại.
Tiếp đó, chúng liên hệ, tự nhận là người nhặt được hoặc người trung gian và yêu cầu chủ vật nuôi nhanh chóng chuyển tiền cọc, tiền chuộc hoặc các khoản phí khác. Việc liên tục thúc giục chuyển tiền, đe dọa sẽ làm hại hoặc bán con vật nếu chậm thanh toán là dấu hiệu người dân cần đặc biệt cảnh giác.
Không nên chỉ dựa vào hình ảnh để kết luận
Hình ảnh do AI tạo hoặc chỉnh sửa có thể xuất hiện một số chi tiết bất hợp lý như hình dạng đồ vật méo mó, cấu trúc không hợp lý, vùng ảnh bị nhòe hoặc các chi tiết trước - sau không thống nhất.
Tuy nhiên, những dấu hiệu này chỉ mang tính tham khảo và ngày càng khó nhận biết bằng mắt thường. Vì vậy, người dân không nên chỉ căn cứ vào một bức ảnh hoặc đoạn video để xác nhận người liên hệ đang thực sự giữ thú cưng của mình.
Thay vào đó, cần yêu cầu đối phương gọi video trực tiếp, cung cấp hình ảnh mới theo yêu cầu cụ thể hoặc gặp trực tiếp tại địa điểm an toàn để xác minh.
Kiểm tra kỹ trước khi quyên góp hoặc chuyển tiền
Đối với các lời kêu gọi cứu hộ, quyên góp, người dân cần kiểm tra tên tổ chức, địa chỉ, thông tin liên hệ, lịch sử hoạt động và các kênh truyền thông chính thức; có thể sử dụng công cụ tìm kiếm hình ảnh để kiểm tra xem hình ảnh có được sao chép từ nguồn khác hay không.
Việc yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, liên tục thúc giục chuyển gấp, từ chối cung cấp thông tin xác minh hoặc né tránh việc gọi video, gặp trực tiếp là những dấu hiệu cần thận trọng.
Người dân cũng không nên truy cập các đường dẫn lạ, cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc thông tin cá nhân để “xác nhận quyên góp”, “nhận lại thú cưng” hoặc “hoàn tiền”.
Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân cần bình tĩnh, kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện giao dịch. Trường hợp bị yêu cầu chuyển tiền để chuộc thú cưng, cần xác minh bằng nhiều cách độc lập, không chuyển tiền chỉ dựa trên hình ảnh hoặc lời đe dọa qua mạng.
Khi phát hiện tài khoản, trang mạng xã hội hoặc vụ việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dân cần lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, số tài khoản, số điện thoại và các thông tin có liên quan, đồng thời kịp thời trình báo cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định.
Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và Ngoại tuyến