Hình ảnh minh họa
Bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính
Theo quy định tại khoản 5 Điều 18 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, việc kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC được thực hiện đối với các công trình, hạng mục công trình và phương tiện giao thông thuộc đối tượng luật định, tùy theo cơ quan đã thẩm định thiết kế trước đó.
Tuy nhiên, thực hiện Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đã được bãi bỏ từ ngày 01/7/2026 nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Việc điều chỉnh này xuất phát từ yêu cầu giảm thời gian, chi phí và nguồn lực thực hiện thủ tục, trong khi các yêu cầu về thẩm định thiết kế, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và bảo đảm an toàn PCCC vẫn phải được thực hiện theo quy định.
Việc chuyển đổi cơ chế quản lý không đồng nghĩa với việc giảm nhẹ các điều kiện an toàn. Theo định hướng hoàn thiện pháp luật, cơ quan quản lý nhà nước sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát sau khi công trình, phương tiện được đưa vào khai thác, sử dụng; đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện trong việc chấp hành các quy định về PCCC.
Chuyển sang cơ chế hậu kiểm, tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư và chủ sở hữu công trình
Sau khi bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, cơ chế hậu kiểm được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm các công trình, phương tiện đáp ứng yêu cầu an toàn trước và trong quá trình khai thác, sử dụng.
Theo định hướng bổ sung, hoàn thiện các quy định pháp luật, công tác kiểm tra định kỳ về PCCC sẽ được kết hợp với việc kiểm tra chấp hành các quy định về thẩm định thiết kế, nghiệm thu PCCC trước đó. Qua đó, cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở kiểm tra, đánh giá việc tuân thủ pháp luật, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các hành vi vi phạm.
Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông và các tổ chức, cá nhân có liên quan phải chủ động thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình; chỉ đưa công trình, phần công trình, hạng mục công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng khi đã thực hiện nghiệm thu về PCCC và đáp ứng các yêu cầu pháp luật có liên quan.
Bên cạnh đó, theo Nghị định số 347/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, sau khi tổ chức nghiệm thu về PCCC, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông có trách nhiệm khai báo, cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu về PCCC và CNCH; thực hiện truyền tin báo cháy hoặc thông báo cho cơ quan quản lý chuyên ngành theo quy định trước khi đưa công trình, phương tiện vào hoạt động. Đây là cơ sở quan trọng phục vụ công tác quản lý, theo dõi và hậu kiểm.
Bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện PCCC và CNCH, vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy
Một nội dung đáng chú ý khác trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC và CNCH, vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy.
Việc thay đổi này nhằm chuyển hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm sang thực hiện theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Tuy nhiên, bãi bỏ thủ tục cấp phép không có nghĩa là miễn trừ trách nhiệm về chất lượng sản phẩm. Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện hậu kiểm đối với sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường, đồng thời tăng cường quản lý thông tin, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm khi phát hiện sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.
Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ
Để cơ chế hậu kiểm phát huy hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình, chủ phương tiện giao thông và các tổ chức, cá nhân có liên quan giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Mỗi chủ thể cần chủ động tìm hiểu, thực hiện đầy đủ các quy định về thẩm định thiết kế, nghiệm thu PCCC; bảo đảm các điều kiện an toàn trong quá trình hoạt động; thường xuyên kiểm tra hệ thống, thiết bị PCCC và kịp thời khắc phục những tồn tại, thiếu sót có nguy cơ dẫn đến cháy, nổ.
Đồng thời, cần nhận thức rõ việc cắt giảm thủ tục hành chính không làm giảm nghĩa vụ bảo đảm an toàn PCCC. Trường hợp đưa công trình vào khai thác, sử dụng khi không bảo đảm yêu cầu an toàn PCCC, tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.
Việc bãi bỏ một số thủ tục tiền kiểm, chuyển sang cơ chế hậu kiểm là bước điều chỉnh trong phương thức quản lý nhằm nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các chủ thể liên quan.
Mỗi tổ chức, cá nhân cần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa cháy, nổ, góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người, tài sản và giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH