Bộ Công an xác định việc sửa đổi Luật là cần thiết nhằm hoàn thiện các quy định về xử lý vi phạm hành chính, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Dự thảo Luật được xây dựng trên quan điểm bảo đảm sự tương xứng giữa tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm với hình thức và mức xử phạt; hạn chế phát sinh thủ tục hành chính, giảm gánh nặng không cần thiết đối với người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, việc sửa đổi Luật còn hướng tới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan trong phát hiện, xác minh và xử lý vi phạm hành chính.
Nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực
Dự thảo Luật đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa từ 01 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 02 tỷ đồng lên 03 tỷ đồng đối với tổ chức. Theo Bộ Công an, đề xuất này được nghiên cứu trên cơ sở sự phát triển kinh tế - xã hội, mức tăng thu nhập, biến động về giá trị tiền tệ và yêu cầu xử lý những hành vi vi phạm có tính chất, mức độ nguy hiểm cao, gây hậu quả lớn hoặc mang lại khoản lợi bất hợp pháp đáng kể.
Mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân chỉ dự kiến áp dụng trong một số lĩnh vực có tình hình vi phạm phức tạp như bảo vệ môi trường; an toàn thực phẩm; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; đo lường; quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; định danh và xác thực điện tử. Việc nâng mức phạt tối đa không đồng nghĩa với tăng mức xử phạt đối với tất cả hành vi vi phạm. Mức phạt cụ thể sẽ được quy định phù hợp với tính chất, mức độ, hậu quả và số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, trên cơ sở tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ Công an dự kiến đề xuất bỏ quy định cho phép áp dụng mức phạt tiền cao hơn đối với địa bàn thuộc các thành phố, hướng tới việc áp dụng thống nhất khung xử phạt đối với cùng hành vi vi phạm trên phạm vi cả nước.

Dự luật Xử lý vi phạm hành chính có nhiều điểm mới
Kéo dài thời hiệu xử phạt có chọn lọc
Về đề xuất kéo dài thời hiệu xử phạt lên tối đa 03 năm, mục tiêu là khắc phục tình trạng một số hành vi vi phạm phức tạp, khó phát hiện, cần nhiều thời gian xác minh, kiểm định, giám định nhưng không thể xử phạt do đã hết thời hiệu. Trên cơ sở tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo dự kiến chỉ quy định thời hiệu 03 năm đối với một số lĩnh vực có tình hình vi phạm rất phức tạp, gồm quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; chứng khoán; bảo vệ môi trường; dầu khí và hoạt động khoáng sản. Đối với lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, thời hiệu dự kiến điều chỉnh từ phương án 03 năm xuống còn 02 năm.
Việc kéo dài thời hiệu không đồng nghĩa với cho phép kéo dài tùy tiện thời gian giải quyết vụ việc. Các quy định về thời điểm lập biên bản, thời hạn ra quyết định xử phạt và trách nhiệm của người thi hành công vụ tiếp tục được bảo đảm. Trường hợp hết thời hiệu do chậm trễ trong thực thi công vụ, người có trách nhiệm phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Đẩy mạnh xử phạt vi phạm hành chính trên môi trường điện tử
Dự thảo Luật đề xuất đẩy mạnh ứng dụng phương thức điện tử trong nhiều giai đoạn của quá trình xử phạt như lập và gửi biên bản vi phạm hành chính; xác minh tình tiết vụ việc; thu thập phương tiện, dữ liệu điện tử; chuyển hồ sơ; gửi quyết định xử phạt; tước và trả lại giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo quy định. Những nội dung này nhằm rút ngắn thời gian xử lý, tăng tính công khai, minh bạch, giảm giấy tờ và chi phí đi lại cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời tạo điều kiện để cơ quan có thẩm quyền nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm tra, giám sát quá trình xử lý vi phạm.
Bảo đảm quyền con người, quyền công dân, tăng cường kiểm soát quyền lực
Dự thảo Luật tiếp tục được rà soát nhằm quy định rõ nguyên tắc xử phạt, trách nhiệm chứng minh vi phạm, các trường hợp không xử phạt, việc áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm thi hành quyết định xử phạt. Những nội dung có tính chất hạn chế quyền con người, quyền công dân được nghiên cứu quy định trực tiếp trong Luật, bảo đảm tính minh bạch, chặt chẽ, hạn chế nguy cơ lạm quyền trong quá trình áp dụng.
Cùng với đó, dự thảo Luật đề cao trách nhiệm của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; hướng tới xây dựng nền hành chính phục vụ, công khai, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Phòng Cảnh sát kinh tế