Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng, đứng giữa) bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”

Các nội dung mang hình ảnh “giang hồ mạng” thường xuất hiện trên những nền tảng phổ biến như Facebook, TikTok, YouTube, thông qua video ngắn, livestream và các hoạt động tương tác trực tuyến. Một số cá nhân sử dụng những câu chuyện được dàn dựng, phóng đại, phát ngôn gây sốc hoặc thể hiện hành vi bạo lực để tạo sự chú ý, xây dựng hình ảnh có ảnh hưởng và thu hút người theo dõi. Đáng lo ngại, việc tiếp xúc thường xuyên với những nội dung này có thể tác động tiêu cực đến nhận thức, hành vi của người xem, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các vấn đề về an ninh, trật tự, cụ thể:

Bạo lực học đường: Những hình ảnh, phát ngôn mang tính chất đe dọa, thách thức, cổ súy bạo lực có thể ảnh hưởng đến nhận thức của học sinh, sinh viên, nhất là ở lứa tuổi đang hình thành nhân cách, dễ bị tác động bởi tâm lý đám đông và nhu cầu thể hiện bản thân. Một số em có thể bắt chước hành vi gây gổ, đánh nhau, sử dụng ngôn ngữ thiếu chuẩn mực hoặc giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Đáng chú ý, những bất đồng nhỏ trên mạng xã hội có thể bị đẩy thành mâu thuẫn ngoài đời thực, dẫn đến việc hẹn gặp, tụ tập và sử dụng hung khí để giải quyết.

Nguy cơ lôi kéo, hình thành các nhóm hoạt động vi phạm pháp luật: Việc xây dựng hình ảnh “đại ca”, phô trương thanh thế, tạo vỏ bọc có quan hệ xã hội phức tạp có thể được một số cá nhân lợi dụng để lôi kéo người theo dõi, tập hợp những người có cùng tư tưởng lệch chuẩn. Từ đó, tiềm ẩn nguy cơ hình thành các nhóm tụ tập, gây rối, đe dọa, uy hiếp người khác hoặc tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.

Lợi dụng sức ảnh hưởng để kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng: Một số cá nhân sử dụng lượng người theo dõi lớn trên mạng xã hội để quảng cáo, livestream bán hàng, tạo niềm tin và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Lợi dụng tâm lý tin tưởng người nổi tiếng, một số đối tượng có thể quảng bá hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc cung cấp thông tin sai lệch về thành phần, công dụng sản phẩm, gây ảnh hưởng đến quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.

Thời gian qua, Bộ Công an và Công an các địa phương đã đấu tranh, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến các cá nhân lợi dụng hình ảnh, sức ảnh hưởng trên không gian mạng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Trong đó có những trường hợp được cộng đồng mạng biết đến như Bùi Xuân Huấn (Huấn Hoa Hồng), Lê Văn Phú (Phú Lê), Vũ Hoàng Hải (Hải Sapa TV), Nguyễn Tuấn Hiệp (Hiệp Đen). Các vụ việc được cơ quan chức năng thông tin cho thấy những hành vi lợi dụng mạng xã hội để tạo dựng thanh thế, quảng cáo, kinh doanh hàng hóa vi phạm pháp luật hoặc thực hiện các hành vi phạm tội đều có thể bị phát hiện, điều tra và xử lý theo quy định.

Đối với học sinh, sinh viên: Cần chủ động lựa chọn, tiếp nhận thông tin lành mạnh; không thần tượng, cổ súy hoặc bắt chước những hành vi bạo lực, phát ngôn lệch chuẩn, lối sống coi thường pháp luật. Không tham gia bình luận, chia sẻ, phát tán các video có nội dung kích động bạo lực, thách thức, xúc phạm người khác nhằm tăng tương tác. Đồng thời, cần kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, chia sẻ; sử dụng chức năng báo cáo của nền tảng mạng xã hội khi phát hiện nội dung độc hại, lừa đảo hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Mỗi học sinh, sinh viên cần nhận thức rằng sự nổi tiếng trên mạng xã hội không đồng nghĩa với uy tín, nhân cách hay giá trị của một con người; không vì tò mò, muốn thể hiện bản thân mà tham gia các hoạt động tụ tập, gây rối hoặc hành vi vi phạm pháp luật.

Đối với phụ huynh: Cần quan tâm, gần gũi, thường xuyên trao đổi với con em về những nội dung được tiếp cận trên mạng xã hội; hướng dẫn kỹ năng lựa chọn, kiểm chứng thông tin và nhận diện các nội dung độc hại. Chủ động thiết lập các công cụ kiểm soát nội dung phù hợp với độ tuổi, đồng thời phối hợp với nhà trường khi phát hiện con em có biểu hiện bắt chước hành vi bạo lực, sử dụng ngôn ngữ thiếu chuẩn mực hoặc có dấu hiệu bị lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

Dạy trẻ kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả

Phụ huynh cần giúp con hiểu rằng lượt theo dõi, sự nổi tiếng, tiền bạc hay những hình ảnh hào nhoáng trên mạng không phải là thước đo giá trị con người; khuyến khích con học tập, rèn luyện, noi gương những người có tri thức, đạo đức, lối sống lành mạnh và có đóng góp tích cực cho xã hội.

Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh: Không vì lợi nhuận trước mắt hoặc sức ảnh hưởng của các cá nhân trên mạng xã hội mà tham gia phân phối, quảng cáo, tiếp thị, tiêu thụ hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Cần chủ động kiểm tra, xác minh tư cách pháp lý của nhà cung cấp; rà soát hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ, chất lượng và điều kiện lưu thông của hàng hóa trước khi nhập hàng, phân phối hoặc đưa ra thị trường.

Không phân phối, quảng cáo, tiếp thị hoặc tiêu thụ hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng

Đặc biệt, cần thận trọng khi hợp tác quảng cáo, kinh doanh thông qua các tài khoản livestream, người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội; không tiếp tay cho hoạt động tiêu thụ hàng hóa vi phạm pháp luật. Đồng thời, bảo đảm thông tin quảng cáo, giới thiệu sản phẩm trung thực, chính xác, có căn cứ, không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần xác định việc tuân thủ các quy định pháp luật về kinh doanh, thương mại, sở hữu trí tuệ, chất lượng và an toàn sản phẩm không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để bảo vệ uy tín, thương hiệu và hoạt động kinh doanh lâu dài. Các hành vi sản xuất, buôn bán, quảng cáo, tiếp tay tiêu thụ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng tùy theo tính chất, mức độ có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Phòng Cảnh sát hình sự