Quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch cùng sự gia tăng của loại hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, phương tiện và thiết bị công nghệ mới đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Bên cạnh nguy cơ cháy, nổ, yêu cầu cứu người còn xuất hiện trong nhiều tình huống như tai nạn giao thông, đuối nước, sạt lở, sập đổ công trình và các sự cố, tai nạn khác.

Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không chỉ kế thừa những quy định đã phát huy hiệu quả mà còn hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động cứu nạn, cứu hộ; đề cao phòng ngừa, xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể và nâng cao năng lực xử lý tình huống ngay từ cơ sở.

Đối với tỉnh Lâm Đồng sau sắp xếp, hợp nhất địa bàn của Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực. Với không gian rộng lớn, địa hình đa dạng từ cao nguyên, rừng, núi đến khu vực ven biển; cùng sự phát triển của đô thị, khu dân cư, công nghiệp, nông nghiệp, du lịch và dịch vụ, mỗi khu vực có những đặc điểm, nguy cơ cháy, nổ, sự cố, tai nạn khác nhau.

Do đó, công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được triển khai phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, từng loại hình cơ sở; chủ động nhận diện nguy cơ, phòng ngừa từ sớm, từ xa và nâng cao khả năng xử lý ngay từ những phút đầu khi xảy ra sự cố.

Để Luật thực sự đi vào cuộc sống, chính quyền các cấp cần tăng cường quản lý nhà nước trên địa bàn; người đứng đầu cơ sở phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; hộ gia đình, cá nhân phải chủ động bảo đảm các điều kiện an toàn, trang bị kiến thức, kỹ năng phòng cháy, thoát nạn và xử lý tình huống ban đầu.

Lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Đối với tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới tư duy theo hướng “chủ động hơn, sát cơ sở hơn, rõ trách nhiệm hơn và hiệu quả hơn”.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH tham gia chữa cháy rừng (Ảnh tư liệu)

Mục tiêu xuyên suốt của công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhân dân; hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ, sự cố, tai nạn gây ra, góp phần xây dựng xã hội an toàn và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Từ những quy định của Luật, có thể thấy một số yêu cầu trọng tâm cần được quan tâm thực hiện:

Một là, lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Chủ động nhận diện, kiểm soát và loại trừ các nguyên nhân, điều kiện, nguy cơ xảy ra cháy ngay từ cơ sở; chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện và phương án để hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố.

Hai là, xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân; không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng Công an. Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức thực hiện, kiểm tra, duy trì các điều kiện an toàn trong phạm vi quản lý.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH tham gia chữa cháy (Ảnh tư liệu)

Ba là, chú trọng an toàn đối với nhà ở, nhất là nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Loại hình này phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy, lối thoát nạn; khu vực sản xuất, kinh doanh có nguy cơ cháy, nổ phải có giải pháp ngăn cách, ngăn cháy phù hợp với khu vực để ở.

Bốn là, tăng cường an toàn trong lắp đặt, sử dụng điện. Các hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, kịp thời sửa chữa, thay thế dây dẫn, thiết bị không bảo đảm an toàn; đặc biệt lưu ý các thiết bị có công suất lớn, khu vực sạc phương tiện sử dụng điện và môi trường có nguy cơ cháy, nổ.

Năm là, nâng cao năng lực cứu nạn, cứu hộ. Luật đã quy định cụ thể các tình huống cứu nạn, cứu hộ, không chỉ trong đám cháy mà còn đối với người bị đuối nước, sập đổ nhà, công trình, cây cối, sạt lở đất, đá, tai nạn giao thông và các sự cố, tai nạn khác khi có yêu cầu. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để tổ chức lực lượng, phương tiện và phối hợp xử lý hiệu quả các tình huống khẩn cấp.

Đưa Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ vào cuộc sống không chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định pháp luật mà quan trọng hơn là hình thành ý thức chủ động phòng ngừa trong từng cơ quan, cơ sở, hộ gia đình và mỗi người dân. Khi mỗi nguy cơ được phát hiện sớm, mỗi người dân có thêm kỹ năng và mỗi cơ sở thực hiện đúng trách nhiệm thì khả năng xảy ra cháy, nổ, sự cố sẽ được hạn chế và hiệu quả cứu người, cứu tài sản khi có tình huống cũng được nâng cao.

Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH