Xuất hiện ngày càng nhiều chất hướng thần mới

Bên cạnh các chất ma túy đã được biết đến, hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều chất hướng thần mới (New Psychoactive Substances - NPS). Đây là nhóm chất tác động lên hệ thần kinh trung ương, có cấu trúc hóa học đa dạng và thường xuyên được biến đổi.

Một số chủng loại và hình thức của các nhóm chất hướng thần

Các chất này có thể thuộc nhiều nhóm khác nhau như cannabinoid tổng hợp, cathinone tổng hợp, opioid tổng hợp, các chất gây ảo giác và nhiều nhóm hợp chất hướng thần khác. Việc liên tục xuất hiện những chất có cấu trúc mới khiến công tác phát hiện, phân loại và nhận diện ngày càng phức tạp.

Đáng chú ý, một số chất mới có cấu trúc hóa học gần giống các chất đã biết nhưng đặc tính phân tích lại có sự khác biệt. Vì vậy, những phương pháp, thư viện dữ liệu hoặc chất chuẩn được xây dựng trước đó có thể chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhận diện đối với các hợp chất mới xuất hiện.

Thách thức trong công tác giám định

Sự phát triển nhanh của các chất hướng thần mới đặt ra nhiều khó khăn đối với công tác giám định, trong đó đáng chú ý là việc thiếu chất chuẩn, dữ liệu phổ và thông tin tham chiếu đối với một số hợp chất mới.

Sự bùng nổ của các chất hướng thần mới (NPS) tác động mạnh đến hệ thần kinh

Trong quá trình phân tích bằng các thiết bị chuyên dụng như GC-MS, LC-MS, nếu chất cần xác định chưa có trong thư viện phổ hoặc chưa có dữ liệu tham chiếu đầy đủ, việc nhận diện có thể gặp nhiều khó khăn. Đối với những chất có cấu trúc tương tự nhau, kết quả phân tích càng cần được đánh giá thận trọng để hạn chế nguy cơ nhầm lẫn.

Do đó, kết quả đối chiếu thư viện chỉ là một trong những nguồn thông tin phục vụ quá trình đánh giá. Kết luận giám định phải được xây dựng trên cơ sở tổng hợp các dữ liệu phân tích phù hợp, kết hợp chất chuẩn, đặc điểm hóa học và các phương pháp xác nhận theo quy trình chuyên môn.

Chủ động cập nhật để đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Trước sự xuất hiện ngày càng đa dạng của các loại ma túy và chất hướng thần mới, việc thường xuyên cập nhật danh mục chất ma túy, chất chuẩn, dữ liệu phổ và phương pháp phân tích có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các đơn vị giám định cần chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, cập nhật thông tin về các hợp chất mới, tăng cường khai thác các kỹ thuật phân tích hiện đại và từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ nhận diện. Qua đó, góp phần rút ngắn thời gian phân tích, nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của kết quả giám định.

Thách thức mới trong công tác giám định

Sự xuất hiện của các loại ma túy mới không chỉ đặt ra thách thức đối với công tác phòng, chống tội phạm về ma túy mà còn yêu cầu hoạt động giám định phải liên tục đổi mới, cập nhật kiến thức, phương pháp và dữ liệu phân tích.

Dù ma túy có thể biến đổi dưới nhiều dạng thức, yêu cầu đối với công tác giám định vẫn luôn là chính xác, khách quan và kịp thời. Mỗi chất mới được nhận diện chính xác là thêm một bước chủ động trong công tác phòng, chống ma túy; mỗi kết luận giám định có độ tin cậy cao là một mắt xích quan trọng phục vụ hoạt động điều tra, xử lý tội phạm và góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ vững an ninh, trật tự.

Phòng Kỹ thuật hình sự