Ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN) - Ảnh: chinhphu.vn/TG

Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026 sẽ diễn ra ngày 4/10 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển toàn xã hội”.

Ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN) cho biết, chủ đề năm nay được xây dựng trên cơ sở bám sát các chỉ đạo mới của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là định hướng chuyển mạnh từ đổi mới sáng tạo trong một số lĩnh vực sang đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.

Theo đó, đổi mới sáng tạo không còn được nhìn nhận chỉ là nhiệm vụ của các nhà khoa học, viện nghiên cứu hay doanh nghiệp công nghệ. Mỗi người dân đều có thể trở thành chủ thể đổi mới sáng tạo; mỗi doanh nghiệp cần coi đổi mới sáng tạo là điều kiện sống còn để phát triển; mỗi cán bộ cần có tư duy kiến tạo, phát triển; mỗi bộ, ngành, địa phương phải trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực phụ trách.

Đây cũng là cách tiếp cận nhằm xây dựng xã hội học tập, xã hội sáng tạo và từng bước hình thành, lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.

Từ sáng kiến đời thường đến công nghệ chiến lược

Thông điệp này sẽ được thể hiện qua nhiều hoạt động tại Ngày hội. Tại lễ hưởng ứng, các doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà công nghệ Việt Nam ở trong và ngoài nước, doanh nghiệp khởi nghiệp dựa trên công nghệ và sinh viên có sản phẩm sáng tạo sẽ chia sẻ những câu chuyện, kinh nghiệm và kết quả đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, Ngày hội sẽ công bố Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Đây là chỉ số được Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện thường xuyên từ năm 2023, nhằm đánh giá hiện trạng, năng lực và kết quả đổi mới sáng tạo của các tỉnh, thành phố.

Kết quả PII cung cấp cơ sở để các địa phương nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, xây dựng chính sách và giải pháp phù hợp, khai thác lợi thế, khắc phục hạn chế, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cũng tại buổi lễ, Giải thưởng Sáng kiến Khoa học năm 2026 sẽ được trao cho những sáng kiến khoa học, công nghệ có khả năng ứng dụng vào đời sống, trong đó có các nhà sáng chế không chuyên. Giải thưởng Sách Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026 cũng sẽ được trao nhằm tôn vinh các tác giả, tác phẩm có giá trị khoa học, thực tiễn và đóng góp vào phổ biến tri thức.

Nếu những sáng kiến từ đời sống cho thấy đổi mới sáng tạo có thể bắt đầu từ mỗi cá nhân, thì các hoạt động về công nghệ chiến lược lại mở ra không gian cho những công nghệ có khả năng tạo ra giá trị và năng lực cạnh tranh mới.

Trong khuôn khổ Ngày hội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Tương lai Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, tập trung vào công nghệ chiến lược, các ý tưởng và doanh nghiệp đang nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; công cụ tài chính thúc đẩy đổi mới sáng tạo; kinh nghiệm đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và Khung kiến trúc số 1.0.

Kết nối các nguồn lực đổi mới sáng tạo

Ngày hội cũng dành không gian để kết nối các thành tố của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Không gian triển lãm dự kiến có hơn 100 gian hàng, với sự tham gia của các doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ, ngân hàng, tổ chức tín dụng và các định chế tài chính.

Bên cạnh đó là các hoạt động bên lề như diễn đàn của ngành Ngân hàng, diễn đàn về đổi mới sáng tạo của vùng Tiểu vùng sông Mekong và một số hoạt động kết nối khác.

Theo ông Nguyễn Mai Dương, việc tổ chức Ngày hội không chỉ nhằm tạo một sự kiện thường niên mà hướng tới tạo không gian để cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và người dân cùng kết nối, chia sẻ và tham gia vào hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia.

Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index - GII) 2026 vừa được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố, Việt Nam đã tăng 1 bậc, lên vị trí 43 trong Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026, đạt mục tiêu đề ra tại các Nghị quyết số 01 và 02 của Chính phủ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026. Đây là cơ sở để Việt Nam tiếp tục hướng tới các mục tiêu về đổi mới sáng tạo đến năm 2030 và năm 2045.