Ảnh minh họa: Thủ đoạn hoạt động của các đối tượng qua không gian mạng

Nhận diện thủ đoạn lợi dụng không gian mạng

Các đối tượng có thể sử dụng tài khoản ảo, biệt danh, ký hiệu, từ lóng hoặc những tên gọi biến tướng để quảng cáo, giới thiệu các chất có liên quan đến ma túy nhằm né tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.

Một số trường hợp lập hội, nhóm kín trên mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin để trao đổi thông tin, môi giới mua bán, rủ rê, lôi kéo hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn có thể lợi dụng dịch vụ vận chuyển, giao nhận hàng hóa để gửi các gói hàng có chứa chất ma túy, trong khi người thực hiện việc giao nhận không biết rõ hàng hóa bên trong.

Việc sử dụng tài khoản ảo, hội, nhóm kín, ứng dụng nhắn tin hoặc các phương tiện điện tử không làm thay đổi bản chất pháp lý của hành vi. Tùy tính chất, mức độ, hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Những quy định pháp luật cần lưu ý

Điều 5 Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, quy định nghiêm cấm các hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy; sử dụng, tổ chức sử dụng, cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy; hướng dẫn sản xuất, sử dụng trái phép chất ma túy; quảng cáo, tiếp thị chất ma túy và nhiều hành vi vi phạm khác có liên quan.

Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, quy định tại điểm đ khoản 4 Điều 13 các hành vi tuyên truyền, quảng cáo, mua bán trái phép ma túy, tiền chất ma túy, chất gây nghiện, chất hướng thần trên không gian mạng; đồng thời quy định hành vi hướng dẫn người khác thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Đối với hành vi có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, Bộ luật Hình sự quy định các chế tài nghiêm khắc:

-  Tội mua bán trái phép chất ma túy - Điều 251: khung hình phạt cơ bản từ 03 năm đến 07 năm tù. Tùy loại, khối lượng chất ma túy và các tình tiết của vụ án, người phạm tội có thể bị áp dụng các khung hình phạt cao hơn; trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể bị phạt tù chung thân hoặc tử hình.

-  Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy - Điều 255: khung hình phạt cơ bản từ 03 năm đến 07 năm tù; các trường hợp có tình tiết định khung tăng nặng có thể chịu mức hình phạt cao hơn theo quy định.

- Tội lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy - Điều 258: người có hành vi rủ rê, dụ dỗ, xúi giục hoặc bằng thủ đoạn khác nhằm lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm ở khung cơ bản; tùy trường hợp, mức hình phạt có thể cao hơn.

Như vậy, các hành vi mua bán, tổ chức sử dụng hoặc lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy dù được thực hiện trực tiếp hay thông qua mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và các phương tiện điện tử đều có thể bị xem xét, xử lý theo đúng tính chất, mức độ của hành vi.

Chủ động phòng ngừa từ mỗi gia đình, mỗi người dân

Để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng, người dân cần nâng cao cảnh giác, không tham gia, không tiếp tay hoặc tương tác với các tài khoản, hội, nhóm có dấu hiệu quảng cáo, mua bán, môi giới hoặc hướng dẫn sử dụng trái phép chất ma túy.

Đặc biệt, cần cảnh giác trước những tài khoản sử dụng từ ngữ, ký hiệu bất thường để giới thiệu các loại thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử hoặc sản phẩm không rõ thành phần, nguồn gốc; không nhận giữ, vận chuyển hoặc giao hàng cho người không rõ danh tính khi có dấu hiệu nghi vấn.

Cha mẹ, người chăm sóc cần quan tâm, đồng hành với con em trong quá trình sử dụng Internet và mạng xã hội; thường xuyên trao đổi, hướng dẫn nhận biết những lời mời chào bất thường, hội, nhóm kín, sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc hành vi rủ rê “dùng thử” các chất lạ.

Khi phát hiện tài khoản, hội, nhóm, bài viết hoặc hoạt động có dấu hiệu mua bán, vận chuyển, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, người dân không nên tự ý đối đầu với người có liên quan. Cần lưu giữ những thông tin cần thiết như tên tài khoản, đường dẫn, nội dung bài viết, tin nhắn hoặc thông tin giao dịch và kịp thời cung cấp cho cơ quan Công an gần nhất.

Người dân cũng có thể cung cấp thông tin đến Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Lâm Đồng qua số điện thoại 0919.781.781 để lực lượng chức năng tiếp nhận, xác minh theo quy định.

Mỗi người dân cần chủ động không thử - không mua - không vận chuyển - không tiếp tay - kịp thời tố giác các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy. Sự cảnh giác của mỗi cá nhân, gia đình cùng với việc kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng sẽ góp phần ngăn chặn tội phạm và tệ nạn ma túy ngay từ sớm, từ xa, xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy