Mở rộng và chuẩn hóa danh mục đối tượng cảnh vệ

Luật số 118/2025/QH15 tập trung sửa đổi, bổ sung 06 trên tổng số 36 điều của Luật Cảnh vệ, trong đó Điều 10 có nhiều nội dung mới quan trọng liên quan đến đối tượng cảnh vệ. Điểm đột phá hàng đầu là luật hóa quy định của Đảng về danh mục chức danh lãnh đạo, chính thức điều chỉnh chức danh Thường trực Ban Bí thư là đối tượng cảnh vệ thuộc nhóm lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước. Quy định này áp dụng nhất quán đối với cả các đồng chí nguyên Thường trực Ban Bí thư.

Bên cạnh đó, luật đã bổ sung thêm bốn chức danh lãnh đạo quan trọng vào danh mục đối tượng cảnh vệ là con người, bao gồm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Trưởng ban đảng ở Trung ương, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng và Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Việc bổ sung này bảo đảm sự tương xứng về vị trí, vai trò của các chức danh lãnh đạo trong hệ thống chính trị và đáp ứng yêu cầu bảo vệ an toàn tuyệt đối trong tình hình mới.

Một nội dung sửa đổi đáng chú ý khác là việc chuẩn hóa chủ thể mời khách quốc tế đến thăm và làm việc tại Việt Nam. Theo đó, khách mời của Thường trực Ban Bí thư cũng như khách mời theo đề nghị của Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội hoặc Bộ trưởng Bộ Ngoại giao sẽ được áp dụng các chế độ, biện pháp cảnh vệ phù hợp. Cụm từ "Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội" trước đây được thay thế bằng cụm từ "Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội" để bảo đảm khớp nối chính xác với mô hình tổ chức bộ máy mới. Đồng thời, luật cũng rà soát, cập nhật tên gọi địa giới hành chính bằng việc thay thế từ "quận" thành từ "phường" đối với địa danh Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại đường Bắc Sơn, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội. Quy định về các hội nghị, lễ hội, đại hội đại biểu toàn quốc và hội nghị quốc tế có đối tượng cảnh vệ tham dự cũng được điều chỉnh chặt chẽ, tối ưu hóa công tác tổ chức lực lượng bảo vệ.

Hoàn thiện chế độ, biện pháp cảnh vệ và công tác bảo vệ đối ngoại

Các quy định tại Điều 11 và Điều 11a đã được rà soát, bổ sung đồng bộ nhằm quy định chi tiết chế độ và biện pháp cảnh vệ tương ứng với từng nhóm chức danh. Đối với nhóm lãnh đạo chủ chốt gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Ban Bí thư, Nhà nước bảo đảm chế độ cảnh vệ ở mức cao nhất. Các đồng chí được bảo vệ tiếp cận, bảo vệ nơi ở, nơi làm việc, địa điểm hoạt động; được kiểm tra an toàn an ninh đồ dùng, vật phẩm, kiểm nghiệm thức ăn, nước uống; được bố trí xe Cảnh sát giao thông dẫn đường, sử dụng chuyên cơ, chuyên khoang hoặc tàu riêng khi đi công tác. Biện pháp cảnh vệ đối với nhóm lãnh đạo chủ chốt kết hợp giữa tuần tra vũ trang canh gác với các biện pháp nghiệp vụ, khảo sát nắm tình hình và ứng dụng các phương tiện kỹ thuật, công nghệ hiện đại.

Đối với các đồng chí nguyên lãnh đạo chủ chốt, chế độ cảnh vệ bao gồm bảo vệ tiếp cận và bố trí lực lượng vũ trang tuần tra, canh gác nơi ở. Đối với Ủy viên Bộ Chính trị, chế độ cảnh vệ bao gồm bảo vệ tiếp cận, nơi ở, nơi làm việc, bố trí xe dẫn đường khi đi công tác trong nước bằng ô tô trong trường hợp cần thiết và áp dụng các biện pháp kỹ thuật, công nghệ hiện đại. Đối với các chức danh vừa được bổ sung cùng Ủy viên Ban Bí thư, Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ và Lãnh đạo các cơ quan tư pháp trung ương, luật quy định chế độ bảo vệ tiếp cận, bố trí xe dẫn đường khi cần thiết và triển khai các biện pháp khảo sát, nắm tình hình, sử dụng phương tiện kỹ thuật bảo vệ an toàn. Trong trường hợp một người đồng thời hưởng nhiều chế độ cảnh vệ khác nhau thì sẽ áp dụng chế độ ở mức cao nhất. Luật cũng giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết các biện pháp cảnh vệ và cho phép tăng cường lực lượng, phương tiện khi tình hình an ninh trật tự có diễn biến phức tạp.

Nhằm bảo đảm công tác bảo vệ khách quốc tế và các đoàn công tác đối ngoại, Điều 12 và Điều 12a quy định linh hoạt việc áp dụng một hoặc các chế độ, biện pháp cảnh vệ đối với khách mời của lãnh đạo chủ chốt căn cứ theo yêu cầu đối ngoại, thông lệ quốc tế và tình hình thực tế. Đặc biệt, điểm g2 khoản 1 Điều 20 đã bổ sung quy định quan trọng cho phép quyết định thuê lực lượng, phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật để bảo vệ đối tượng cảnh vệ thuộc nhóm lãnh đạo chủ chốt khi đi công tác nước ngoài trong trường hợp do pháp luật nước sở tại quy định hoặc do nguồn lực, phương tiện mang theo chưa đáp ứng được yêu cầu cảnh vệ.