Hình ảnh tuyên truyền về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hoạt động kinh doanh

1. Dữ liệu cá nhân là gì?

Dữ liệu cá nhân là những thông tin gắn liền với một người hoặc giúp xác định một người cụ thể.

Trong hoạt động kinh doanh, dữ liệu cá nhân thường gặp gồm:

Họ tên, ngày tháng năm sinh, số điện thoại, địa chỉ khách hàng.

Thông tin đơn hàng, lịch sử mua bán, thanh toán.

Hình ảnh, video khách hàng tại cửa hàng hoặc qua camera.

Thông tin căn cước, hồ sơ, tiền lương của người lao động.

Thông tin tài khoản và các dữ liệu nhận diện cá nhân khác.

Dù là cửa hàng tạp hóa, quán ăn, cửa hàng thời trang, cơ sở lưu trú hay doanh nghiệp lớn, nếu có thu thập và sử dụng thông tin cá nhân thì đều cần có trách nhiệm bảo vệ những thông tin đó.

2. Những quy định pháp luật cần biết

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 26/6/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật cũng có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Quy định các nguyên tắc quan trọng cần thực hiện:

Chỉ thu thập thông tin cần thiết, đúng mục đích và có căn cứ hợp pháp.

Thông báo rõ cho khách hàng về việc thu thập, sử dụng thông tin và lấy sự đồng ý khi pháp luật yêu cầu.

Không tự ý sử dụng thông tin khách hàng vào mục đích khác.

Bảo mật thông tin, không để người không có trách nhiệm truy cập hoặc sử dụng.

Tôn trọng quyền của cá nhân đối với dữ liệu của mình theo quy định pháp luật.

Kịp thời xử lý khi xảy ra sự cố lộ, mất hoặc sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân.

3. Những hành vi cần tránh

Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần tuyệt đối tránh các hành vi sau:

Thu thập quá nhiều thông tin khách hàng không cần thiết.

Tự ý mua bán, trao đổi hoặc chia sẻ danh sách khách hàng.

Dùng số điện thoại khách hàng để quảng cáo, tiếp thị trái quy định.

Đăng hình ảnh, hóa đơn, phiếu giao hàng có thông tin cá nhân lên mạng xã hội khi chưa đáp ứng yêu cầu pháp luật.

Chia sẻ mật khẩu, sử dụng chung tài khoản quản lý khách hàng thiếu kiểm soát.

Tự ý sao chép, phát tán thông tin khách hàng cho người khác.

Lưu giữ thông tin cá nhân quá lâu khi không còn cần thiết.

Những hành vi này có thể xâm phạm quyền riêng tư của khách hàng và làm phát sinh trách nhiệm pháp lý đối với cơ sở kinh doanh.

4. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân?

Để bảo vệ thông tin khách hàng và người lao động, mỗi cơ sở kinh doanh cần thực hiện tốt những việc sau:

Một là, thu thập thông tin đúng mục đích. Chỉ yêu cầu khách hàng cung cấp những thông tin thực sự cần thiết, không tùy tiện thu thập thông tin riêng tư.

Hai là, sử dụng thông tin đúng phạm vi. Thông tin khách hàng cung cấp để giao hàng không được tự ý sử dụng để quảng cáo hoặc chia sẻ cho người khác khi chưa đáp ứng điều kiện pháp luật.

Ba là, bảo mật tài khoản và thiết bị. Sử dụng mật khẩu mạnh, không chia sẻ mật khẩu, thường xuyên cập nhật phần mềm và bảo vệ điện thoại, máy tính lưu trữ thông tin khách hàng.

Bốn là, quản lý nhân viên chặt chẽ. Chỉ cho phép người có trách nhiệm được tiếp cận thông tin khách hàng; không để nhân viên tự ý sao chép, phát tán hoặc sử dụng dữ liệu vào mục đích cá nhân.

Năm là, xử lý kịp thời khi xảy ra sự cố. Khi bị mất điện thoại, lộ mật khẩu hoặc phát hiện thông tin khách hàng bị phát tán, cần nhanh chóng khóa tài khoản, đổi mật khẩu, ngăn chặn việc truy cập trái phép và thực hiện các nghĩa vụ theo quy định pháp luật.

5. Một số tình huống thực tế cần lưu ý

Cửa hàng lưu số điện thoại khách hàng để giao hàng: Chỉ sử dụng thông tin đúng mục đích giao hàng, không tự ý cung cấp cho người khác.

Nhân viên chia sẻ danh sách khách hàng: Chủ cơ sở cần có biện pháp quản lý, phân quyền và ngăn chặn việc sao chép, phát tán trái phép.

Đăng hình ảnh khách hàng lên Facebook: Cần xem xét căn cứ pháp luật và thực hiện đúng quy định trước khi sử dụng hình ảnh để quảng cáo.

Điện thoại lưu thông tin khách hàng bị mất: Phải nhanh chóng khóa thiết bị, đổi mật khẩu và kiểm tra nguy cơ thông tin bị truy cập trái phép.

6. Trách nhiệm của mỗi cơ sở kinh doanh

Bảo vệ dữ liệu cá nhân là trách nhiệm của mọi doanh nghiệp, hộ kinh doanh, không phân biệt quy mô lớn hay nhỏ.

Mỗi chủ doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, hướng dẫn nhân viên thực hiện và thường xuyên kiểm tra việc bảo mật thông tin.

Đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, pháp luật có quy định một số trường hợp được miễn thực hiện một số nghĩa vụ nhất định theo điều kiện cụ thể. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là được tùy ý thu thập, sử dụng, mua bán hoặc làm lộ dữ liệu cá nhân.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là bảo vệ quyền lợi khách hàng, uy tín của cơ sở kinh doanh và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, lành mạnh, văn minh và phát triển bền vững.

HÃY BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN NGAY TỪ HÔM NAY – VÌ QUYỀN LỢI CỦA KHÁCH HÀNG, UY TÍN CỦA CƠ SỞ KINH DOANH VÀ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA CỘNG ĐỒNG!

Phòng An ninh mạng