Qua công tác nắm tình hình và xử lý vi phạm, lực lượng Công an đã phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm pháp luật về an ninh mạng, trong đó không ít trường hợp xuất phát từ sự thiếu hiểu biết, chủ quan, coi nhẹ trách nhiệm pháp lý khi tham gia mạng xã hội.

Mạng xã hội không phải “vùng trống pháp luật”

Một thực tế đáng lưu ý hiện nay là không ít người dân khi tham gia mạng xã hội vẫn còn tâm lý chủ quan, cho rằng việc xem, chia sẻ lại thông tin hoặc bình luận theo cảm xúc cá nhân sẽ không bị xử lý. Chính sự thiếu hiểu biết này đã khiến nhiều người vô tình trở thành cầu nối lan truyền thông tin sai sự thật, thông tin xấu độc, tạo điều kiện để các đối tượng xấu, phần tử phản động và các thế lực thù địch lợi dụng để kích động, xuyên tạc, chống phá Đảng và Nhà nước trên không gian mạng.

Cần khẳng định rõ: Không gian mạng không nằm ngoài sự điều chỉnh của pháp luật. Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có đầy đủ các quy định nhằm quản lý, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Luật An ninh mạng năm 2018 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm. Trong đó, tại điểm d, khoản 1, Điều 8 nghiêm cấm hành vi “thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác”.

Bên cạnh đó, Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định rõ mức xử phạt hành chính đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, với mức phạt tiền lên đến hàng chục triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ toàn bộ nội dung vi phạm.

Đối với các hành vi có tính chất nghiêm trọng, gây hậu quả lớn, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), như: Điều 117 quy định về tội làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Điều 331 quy định về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; Điều 156 quy định về tội vu khống; Điều 288 quy định về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông.

Minh chứng từ thực tế: Những vụ việc cảnh tỉnh

Thời gian qua đã ghi nhận nhiều vụ việc xử lý vi phạm liên quan đến hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội. Điển hình, một số cá nhân trong nước đã chia sẻ, bình luận các bài viết có nội dung xuyên tạc, bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước do các đối tượng phản động như Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài phát tán. Mặc dù không trực tiếp tạo ra thông tin, song việc chia sẻ, bình luận đã góp phần làm lan truyền thông tin xấu độc, gây ảnh hưởng tiêu cực đến dư luận xã hội. Kết quả, các cá nhân liên quan đã bị xử phạt hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm và cam kết không tái phạm.

Tại tỉnh Lâm Đồng, cơ quan Công an cũng đã xử lý một số trường hợp đăng tải, chia sẻ clip liên quan đến hoạt động của lực lượng an ninh tại Cảng hàng không Liên Khương, kèm theo các bình luận mang tính suy diễn, quy chụp lực lượng chức năng “lạm quyền”, “lợi ích nhóm”. Qua xác minh, cơ quan chức năng khẳng định lực lượng làm nhiệm vụ đã thực hiện đúng quy định của pháp luật; nội dung lan truyền trên mạng là sai sự thật. Các cá nhân vi phạm đã bị xử phạt hành chính với số tiền hàng triệu đồng.

Những vụ việc trên là minh chứng rõ nét cho thấy: việc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng không chỉ gây hoang mang dư luận, làm tổn hại uy tín của tổ chức, cá nhân mà còn trực tiếp xâm phạm trật tự, an toàn xã hội; đồng thời chính người vi phạm cũng phải đối mặt với những hậu quả pháp lý nghiêm khắc.

Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm – Yêu cầu cấp thiết

Thực tiễn đặt ra yêu cầu mỗi công dân khi tham gia không gian mạng cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tỉnh táo trong tiếp nhận và lan truyền thông tin; tuyệt đối không đăng tải, chia sẻ, bình luận các nội dung chưa được kiểm chứng hoặc có dấu hiệu sai sự thật, xuyên tạc. Chỉ nên tiếp nhận và chia sẻ thông tin từ các nguồn chính thống, được cơ quan chức năng xác thực.

Việc sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, có trách nhiệm không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, tổ chức, cá nhân, mà còn là yếu tố quan trọng trong việc giữ vững ổn định an ninh, trật tự, xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh. Mọi hành vi cố tình vi phạm pháp luật trên không gian mạng đều sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và Ngoại tuyến