Thực tiễn phát triển của đất nước và các đô thị trọng điểm hiện nay đang đặt ra vô vàn thách thức đan xen cùng những cơ hội lịch sử chưa từng có. Quá trình vận hành chính quyền các cấp, đẩy mạnh công cuộc chuyển đổi số, xây dựng chính quyền đô thị thông minh, phát triển kinh tế xanh và tạo động lực cho khu vực kinh tế tư nhân đòi hỏi một đội ngũ cán bộ, đảng viên phải có tư duy nhạy bén, tầm nhìn chiến lược và năng lực hành động vượt trội. Tuy nhiên, sự vận động không ngừng của đời sống kinh tế xã hội đôi khi vượt lên trước các quy định pháp lý hiện hành, tạo ra những khoảng trống về mặt thể chế. Khoảng trống này chính là môi trường thử thách bản lĩnh, trí tuệ và phẩm chất đạo đức của người cán bộ lãnh đạo, quản lý.
(Nguôn hình ảnh: Báo Ngày nay)
(Nguồn hình ảnh: Báo Hà Nội mới)
Nếu chỉ làm việc theo tư duy cầu toàn, máy móc, thụ động chờ đợi hướng dẫn, bộ máy công quyền có thể phát sinh sức ỳ, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện nhiệm vụ và khả năng nắm bắt các cơ hội phát triển. Nhận thức rõ yêu cầu đó, Đảng đặc biệt coi trọng việc phát huy tính chủ động, sáng tạo, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời tăng cường kiểm soát quyền lực, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương và kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây là cơ sở quan trọng để các cấp ủy, tổ chức đảng tiếp tục đổi mới tư duy, khơi thông nguồn lực, phát huy trách nhiệm, bản lĩnh và năng lực sáng tạo của đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Nhìn thẳng vào thực tế bức tranh sinh hoạt chính trị và điều hành kinh tế xã hội thời gian qua, ở một số cơ quan, địa phương, đơn vị vẫn còn tồn tại tâm lý e dè, sợ sai, đùn đẩy và né tránh trách nhiệm trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức và đảng viên. Tình trạng này đang trở thành một rào cản vô hình nhưng vô cùng kiên cố, kìm hãm sự phát triển chung. Biểu hiện của nó rất đa dạng, từ việc chậm trễ trong xử lý hồ sơ, đẩy việc lên cấp trên, đùn việc sang cơ quan ngang cấp, cho đến việc lạm dụng việc xin ý kiến chỉ đạo đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền giải quyết của chính mình. Sự trì trệ này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan, nhưng sâu xa nhất là do hệ thống pháp luật đôi chỗ còn chồng chéo, mâu thuẫn, trong khi cơ chế đánh giá và bảo vệ người thực thi công vụ trong những bối cảnh khó khăn, phức tạp chưa thực sự đồng bộ và phát huy hiệu quả trên thực tế.
(Nguồn hình ảnh: Báo Lao Động)
Khi ranh giới giữa sự sáng tạo mang tính đột phá và sự vi phạm quy trình do rào cản thể chế chưa được phân định rạch ròi bằng các quy định có tính bảo vệ cao, người cán bộ rất dễ nhụt chí cống hiến. Tư tưởng thà đứng im an toàn còn hơn hành động đổi mới nhưng tiềm ẩn rủi ro kỷ luật đã len lỏi vào tư duy của không ít người đứng đầu. Hậu quả của trạng thái tâm lý này là vô cùng to lớn, làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, đình trệ các dự án động lực trọng điểm, làm suy giảm niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp vào sự kiến tạo của bộ máy nhà nước.
Nhằm khắc phục tâm lý e dè, né tránh trách nhiệm và khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 14-KL/TW về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Tinh thần của chủ trương là tạo môi trường thuận lợi để cán bộ mạnh dạn tìm tòi, đổi mới, đề xuất những cách làm phù hợp với yêu cầu thực tiễn, trên cơ sở đặt lợi ích chung lên trên hết, trước hết và gắn với trách nhiệm, thẩm quyền, kiểm tra, giám sát. Việc bảo vệ cán bộ không phải là đặc quyền dành cho cá nhân và càng không phải cơ chế để hợp thức hóa sai phạm, mà nhằm bảo vệ những cán bộ thực sự có động cơ trong sáng, hành động vì lợi ích chung và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Điều này đòi hỏi mỗi tổ chức cơ sở đảng phải thực sự là điểm tựa về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo hoàn toàn không đồng nghĩa với bao che, dung túng cho hành vi trục lợi, vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc cố ý vi phạm nguyên tắc của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Việc xem xét một đề xuất hoặc quyết định đổi mới cần được tiến hành khách quan, toàn diện, căn cứ vào động cơ, mục đích, thẩm quyền, quy trình thực hiện, điều kiện thực tế, kết quả và hậu quả phát sinh. Đối với những vấn đề mới, khó, chưa có quy định hoặc quy định còn bất cập, cán bộ cần chủ động nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định hoặc cho phép thực hiện thí điểm theo cơ chế phù hợp, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và yêu cầu kiểm soát quyền lực.
(Nguồn hình ảnh: Cổng thông tin điện tử Trưởng Cao đẳng Cảnh sát nhân dân)
Để những định hướng đúng đắn đó đi vào thực tiễn, các cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục cụ thể hóa chủ trương thành các quy định, quy chế và cơ chế thực hiện đồng bộ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng phải gắn với nâng cao chất lượng nghị quyết, tăng tính khả thi và tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện. Tổ chức đảng lãnh đạo bằng chủ trương, đường lối, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và các phương thức phù hợp theo quy định; đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong quản lý, điều hành. Quá trình phân cấp, phân quyền phải đi đôi với phân định rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; bảo đảm quyền lực được giao luôn được kiểm soát bằng cơ chế phù hợp, công khai, minh bạch.
Trong bối cảnh hướng tới vận hành mô hình chính quyền hai cấp và xây dựng nền hành chính hiện đại, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát kỷ luật đảng càng trở nên đặc biệt quan trọng và cần có sự chuyển biến mạnh mẽ về chất. Công tác kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng cần được tiếp tục đổi mới theo hướng vừa nghiêm minh, kiên quyết xử lý các sai phạm có tính chất vụ lợi cá nhân, lợi ích nhóm, vừa phải mang đậm tính nhân văn, độ lượng để mở đường cho tư duy mới có không gian tồn tại và phát triển. Cán bộ làm công tác kiểm tra phải là những người không chỉ tinh thông về nghiệp vụ, nắm vững nguyên tắc, mà còn phải có cái tâm trong sáng, có tầm nhìn bao quát và có sự thấu cảm sâu sắc với những khó khăn, áp lực của cán bộ quản lý điều hành trực tiếp.
(Nguồn hình ảnh: Báo Thanh tra)
Khi phát hiện những dấu hiệu vi phạm trong quá trình thực hiện sự đổi mới sáng tạo, cơ quan kiểm tra cần xem xét thấu đáo nguyên nhân cốt lõi. Nếu vi phạm đó xuất phát từ sự bất cập của cơ chế, chính sách, trong khi cán bộ hoàn toàn không có tư lợi, quyết liệt hành động vì mong muốn giải quyết điểm nghẽn cho địa phương, thì tổ chức đảng cần dũng cảm đứng ra bảo vệ, xem xét miễn trừ trách nhiệm kỷ luật. Có như vậy, công tác kiểm tra mới thực sự là động lực thúc đẩy sự phát triển, chứ không phải là nỗi ám ảnh hay sợi dây trói buộc sự sáng tạo. Sự song hành chặt chẽ giữa kỷ luật thép đối với những kẻ cơ hội, tham nhũng và cơ chế bảo vệ linh hoạt, nhân văn đối với những người dám dấn thân sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới, vừa góp phần làm thanh sạch bộ máy, loại bỏ những phần tử thoái hóa, biến chất, vừa ươm mầm, phát huy tối đa năng lực của những tài năng lãnh đạo đích thực.
Một khía cạnh không thể thiếu khi bàn về đổi mới phương thức lãnh đạo là việc gắn chặt xây dựng Đảng với phát triển văn hóa và con người, coi đây là nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội. Việc thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân chính là cội nguồn sức mạnh vô địch của Đảng. Nhân dân là người giám sát công bằng nhất, khách quan nhất đối với phẩm chất và năng lực của cán bộ. Khi một cán bộ thực tâm làm việc vì dân, dám đối đầu với khó khăn để mang lại lợi ích cho cộng đồng, nhân dân sẽ nhận biết, đồng tình và bảo vệ họ. Do đó, tổ chức Đảng cần dựa vào nhân dân để đánh giá cán bộ, lấy sự hài lòng và ấm no của nhân dân làm thước đo cao nhất cho hiệu quả công tác. Việc biểu dương kịp thời, nhân rộng các gương điển hình tiên tiến, những cán bộ có tư duy đột phá, dám làm dám chịu trách nhiệm, sẽ lan tỏa năng lượng tích cực, tạo ra một phong trào thi đua sôi nổi trong toàn hệ thống chính trị. Báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng mang trọng trách to lớn trong việc phát hiện, tôn vinh những nhân tố mới, đồng thời tạo ra một diễn đàn phản biện xã hội lành mạnh để phân tích những vấn đề thực tiễn, góp ý hoàn thiện cơ chế chính sách, qua đó giúp củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2030 mang tính chất bản lề, quyết định việc hoàn thành các mục tiêu chiến lược mà Đảng đã đề ra. Các địa phương đóng vai trò đầu tàu kinh tế, nơi thường xuyên phải đối mặt với những bài toán hóc búa nhất về quy hoạch, hạ tầng, môi trường và an sinh xã hội, chính là nơi cần nhất tinh thần đổi mới sáng tạo. Khi triển khai các dự án động lực, trọng điểm, giải quyết các nút thắt về giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực công nghệ cao, nếu cán bộ không dám vượt ra khỏi vùng an toàn, không dám đề xuất những cơ chế đặc thù, thì mọi kế hoạch vĩ đại cũng chỉ nằm trên giấy. Việc xây dựng một cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với những chủ trương mới, cho phép cán bộ triển khai những ý tưởng đột phá trong một phạm vi và thời gian nhất định, là một giải pháp mang tính chiến lược. Cơ chế này vừa kiểm chứng được tính đúng đắn của ý tưởng, vừa giới hạn được rủi ro nếu có sai sót xảy ra, quan trọng nhất là tạo ra một bến đỗ an toàn về mặt pháp lý để cán bộ yên tâm cống hiến.
(Nguồn hình ảnh: Tạp chí điện tử kiểm sát)
Hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới không cho phép sự chần chừ, do dự hay tâm lý an phận thủ thường. Cuộc chạy đua toàn cầu về công nghệ, về thu hút nguồn lực và về phát triển bền vững đang diễn ra vô cùng khốc liệt. Kỷ nguyên vươn mình vĩ đại của dân tộc không thể được kiến tạo bằng những bước đi ngập ngừng, e ngại. Hành trình ấy đòi hỏi bản lĩnh vững vàng, trí tuệ mẫn tiệp, tầm nhìn chiến lược và sự dấn thân quyết liệt của toàn thể đội ngũ cán bộ, đảng viên dưới ngọn cờ tiên phong vinh quang của Đảng. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng không phải là một khẩu hiệu suông, mà phải được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, bằng việc dỡ bỏ những rào cản thể chế lỗi thời, bằng việc hoàn thiện bộ máy tổ chức tinh gọn và bằng việc kiến tạo một môi trường làm việc dân chủ, cởi mở. Việc cụ thể hóa chủ trương đổi mới phương thức lãnh đạo, trọng tâm là xây dựng hành lang pháp lý vững chắc để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, chính là chiếc chìa khóa vàng để khơi dậy khát vọng cống hiến mãnh liệt đang tiềm ẩn trong mỗi con người Việt Nam.
Khi mỗi đảng viên đều cảm nhận sâu sắc sự tin tưởng, sự thấu hiểu và hậu thuẫn vững chắc từ phía tổ chức đảng và nhà nước, ngọn lửa cống hiến trong họ sẽ bùng cháy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Mỗi người cán bộ sẽ tự tin dấn bước về phía trước, cống hiến trọn vẹn trí tuệ, tâm huyết và sức lực của mình vì sự nghiệp chung, không màng đến lợi ích cá nhân, không lo sợ những rủi ro khách quan trên con đường khai phá cái mới. Chính sức mạnh vô tận từ sự đồng lòng, quyết tâm của hàng triệu đảng viên, được dẫn dắt bởi một phương thức lãnh đạo khoa học, dân chủ và nhân văn, sẽ tạo ra một luồng sức mạnh vĩ đại, đập tan mọi trở ngại. Bằng tinh thần ấy, chúng ta có quyền tin tưởng mãnh liệt rằng, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị sẽ tiếp tục đạt được những thành tựu to lớn hơn nữa, đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta tiến nhanh, tiến mạnh và tiến vững chắc trên con đường hội nhập, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, văn minh và hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Văn phòng Cơ quan CSĐT