Nguồn: TTX Việt Nam

Từ nghị trường Quốc hội đến những vấn đề đặt ra trên không gian mạng

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI khai mạc ngày 17/10/2026, dự kiến bế mạc ngày 21/11/2026, với khối lượng công việc lớn, tập trung vào hoạt động lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và thực hiện chức năng giám sát tối cao. Theo chương trình được công bố tại phiên khai mạc, Quốc hội dự kiến xem xét 47 dự án luật, nghị quyết, trong đó xem xét thông qua 43 dự án và cho ý kiến đối với 4 dự án khác. Đây là những nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình hoàn thiện thể chế, quản trị quốc gia và đời sống kinh tế, xã hội.

Không chỉ là hoạt động thường kỳ của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, kỳ họp còn đặt ra những vấn đề cần được nghiên cứu từ góc độ truyền thông chính trị và bảo vệ an ninh tư tưởng. Bởi trong điều kiện hiện nay, những nội dung được thảo luận tại nghị trường có thể nhanh chóng trở thành chủ đề trao đổi trên các nền tảng số, thu hút nhiều cách tiếp cận, đánh giá và phản biện khác nhau.Sự phát triển của mạng xã hội tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng , tham gia thảo luận chính sách và bày tỏ chính kiến. Tuy nhiên, cùng với những giá trị tích cực ấy là nguy cơ thông tin bị tách khỏi bối cảnh, diễn giải thiếu đầy đủ hoặc lan truyền trước khi được kiểm chứng.

Một phát biểu của đại biểu Quốc hội, nếu chỉ được trích dẫn một phần, có thể không phản ánh chính xác nội dung lập luận. Một đề xuất đang trong quá trình thảo luận, nếu bị giới thiệu như quyết định đã được thông qua, có thể dẫn đến hiểu lầm về chính sách. Tương tự, những ý kiến khác nhau trong quá trình xây dựng pháp luật, nếu bị diễn giải thành mâu thuẫn về mục tiêu hoặc định hướng, có thể khiến công chúng nhận thức không đầy đủ về bản chất của hoạt động nghị trường.

Đây là những nguy cơ truyền thông cần được nhận diện, không đồng nghĩa với việc khẳng định mọi hiện tượng trên đã xảy ra tại kỳ họp. Việc đánh giá một thông tin cụ thể phải dựa trên nguồn gốc, nội dung, bối cảnh và bằng chứng có thể kiểm chứng. Từ thực tiễn đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không thể tách rời yêu cầu bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và khách quan của thông tin về hoạt động Quốc hội.

Nhận diện những phương thức bóp méo thông tin chính trị trong môi trường số

Một đặc điểm đáng chú ý của môi trường truyền thông hiện đại là thông tin không còn được tiếp nhận theo trình tự tuyến tính. Những nội dung có khả năng gây tranh cãi, tạo cảm xúc mạnh hoặc thu hút sự chú ý thường được chia sẻ nhanh chóng, trong khi việc kiểm chứng và làm rõ bối cảnh đòi hỏi nhiều thời gian hơn.

Đối với các sự kiện chính trị quan trọng, nguy cơ sai lệch thông tin có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức.

Trước hết là việc cắt ghép, trích dẫn không đầy đủ phát biểu của đại biểu Quốc hội hoặc người có trách nhiệm. Khi một nhận định bị tách khỏi toàn bộ nội dung thảo luận, ý nghĩa ban đầu có thể bị thay đổi, thậm chí bị sử dụng để chứng minh cho một kết luận trái với quan điểm thực sự của người phát biểu.

Thứ hai là đánh tráo giữa đề xuất chính sách, dự thảo văn bản và quy định pháp luật đã có hiệu lực. Hoạt động lập pháp vốn bao gồm nhiều công đoạn nghiên cứu, lấy ý kiến, thẩm tra, thảo luận, chỉnh lý và biểu quyết. Việc không phân biệt các giai đoạn này dễ tạo ra nhận thức sai lệch về thẩm quyền và quy trình ban hành chính sách.

Thứ ba là sử dụng những vấn đề còn tồn tại trong đời sống kinh tế, xã hội để đưa ra các kết luận khái quát thiếu căn cứ về toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước. Những khó khăn, hạn chế trong thực tiễn quản lý cần được nhìn nhận nghiêm túc, nhưng việc phân tích nguyên nhân, xác định trách nhiệm và đánh giá hiệu quả chính sách phải dựa trên dữ liệu và chứng cứ cụ thể.

Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đặt ra nguy cơ mới từ nội dung giả mạo hình ảnh, giọng nói, video hoặc văn bản. Khi công nghệ có thể tạo ra những sản phẩm truyền thông ngày càng giống thật, khả năng nhận diện nguồn tin và xác minh tính xác thực trở thành yêu cầu quan trọng đối với cả cơ quan chức năng, báo chí và người sử dụng mạng xã hội.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa hành vi cố ý tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật với hoạt động góp ý, chất vấn, phản biện chính sách hợp pháp. Những ý kiến khác nhau về một dự thảo luật, những kiến nghị điều chỉnh chính sách hay những câu hỏi về trách nhiệm giải trình là một phần của đời sống dân chủ và hoạt động giám sát xã hội.

Chính sự phân biệt minh bạch ấy tạo nền tảng cho việc đấu tranh với thông tin sai lệch có sức thuyết phục, tránh cách tiếp cận giản đơn hoặc quy chụp.

Nguồn: Báo CAND

Bảo vệ nền tảng tư tưởng phải gắn với sức thuyết phục của sự thật

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định nhiệm vụ tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Trong bối cảnh truyền thông số phát triển nhanh chóng, yêu cầu này cần được cụ thể hóa bằng những phương thức phù hợp với đặc điểm của môi trường thông tin hiện đại.

Đối với hoạt động Quốc hội, một trong những cơ sở quan trọng để nhận diện và phản bác thông tin xuyên tạc là sự thật về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và quy trình hoạt động của cơ quan dân cử.

Theo Hiến pháp năm 2013, Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.

Những chức năng đó được thực hiện thông qua các quy trình và thủ tục pháp lý cụ thể. Việc thảo luận, tranh luận, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật không chỉ là yêu cầu kỹ thuật của hoạt động lập pháp mà còn tạo điều kiện để những phương án chính sách được xem xét từ nhiều góc độ trước khi quyết định.

Bởi vậy, không thể chỉ căn cứ vào một phát biểu riêng lẻ hoặc một đoạn video ngắn để đánh giá toàn diện một phiên họp, càng không thể đồng nhất sự khác biệt về quan điểm trong thảo luận chính sách với sự thiếu thống nhất về mục tiêu phát triển đất nước.

Mặt khác, bảo vệ sự thật không có nghĩa là né tránh những hạn chế, bất cập. Ngược lại, việc thẳng thắn nhìn nhận vấn đề, giải thích rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm và công khai kết quả khắc phục là những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng quản trị và củng cố sự tin cậy của xã hội.

Trong điều kiện thông tin đa chiều, một lập luận có sức thuyết phục phải được xây dựng từ chứng cứ xác thực, phân tích logic và khả năng trả lời trực tiếp những vấn đề công chúng quan tâm. Việc chỉ khẳng định một nhận định là sai mà không chỉ ra sai ở đâu, vì sao sai và tài liệu nào chứng minh sẽ khó đáp ứng yêu cầu của công tác truyền thông chính trị hiện đại.

Do đó, đấu tranh với thông tin xuyên tạc về hoạt động Quốc hội cần chuyển mạnh từ phản ứng trước từng thông tin riêng lẻ sang chủ động cung cấp dữ liệu, giải thích chính sách và xây dựng khả năng kiểm chứng cho người dân.

Từ yêu cầu bảo vệ an ninh chính trị nội bộ đến trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân

Hoạt động của Quốc hội có quan hệ trực tiếp với nhiều lĩnh vực quan trọng của đời sống chính trị, pháp luật và quản lý nhà nước. Vì vậy, việc bảo đảm môi trường thông tin an toàn, lành mạnh xung quanh các sự kiện nghị trường cũng đặt ra những yêu cầu đối với công tác bảo vệ an ninh quốc gia, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị nội bộ.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được pháp luật quy định, lực lượng Công an nhân dân cần chủ động nắm tình hình, phân tích những nguy cơ liên quan đến việc lợi dụng công nghệ để giả mạo thông tin, xâm phạm hệ thống thông tin, phát tán tài liệu giả hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Đối với công tác bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, cần đặc biệt chú trọng việc bảo vệ tính xác thực của thông tin liên quan đến tổ chức, cán bộ, cơ quan nhà nước và các hoạt động chính trị quan trọng; đồng thời phối hợp với những cơ quan có trách nhiệm trong việc xác minh, làm rõ những thông tin có dấu hiệu giả mạo hoặc xuyên tạc.

Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao năng lực phân tích thông tin trên không gian mạng. Việc nhận diện nguy cơ không nên chỉ dừng ở nội dung của từng bài đăng mà cần xem xét nguồn phát tán, tính xác thực của tài liệu, phương thức lan truyền và tác động thực tế. Công nghệ phân tích dữ liệu có thể hỗ trợ quá trình này, nhưng kết luận về hành vi vi phạm phải dựa trên căn cứ pháp luật và chứng cứ được kiểm tra theo đúng trình tự.

Bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân có ý nghĩa lâu dài. Khi mỗi người có khả năng nhận biết nguồn thông tin chính thống, đối chiếu văn bản gốc và thận trọng trước nội dung chưa được xác minh, nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch sẽ được hạn chế ngay từ khâu tiếp nhận.

Đặc biệt, cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân cần phát huy trách nhiệm nêu gương trong sử dụng mạng xã hội, chấp hành quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, phát ngôn và cung cấp thông tin; đồng thời không chia sẻ, bình luận hoặc suy diễn những nội dung chưa được kiểm chứng.

Bảo vệ an ninh thông tin không chỉ là nhiệm vụ phát hiện, xử lý vi phạm mà còn bao gồm trách nhiệm góp phần xây dựng môi trường truyền thông có kỷ luật, có căn cứ và tôn trọng pháp luật.

Chủ động cung cấp thông tin chính xác, nâng cao khả năng nhận diện sai lệch

Từ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, có thể đặt ra một số yêu cầu mang tính lâu dài đối với công tác truyền thông chính trị và bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng.

Trước hết, cần nâng cao chất lượng cung cấp thông tin chính thức về hoạt động Quốc hội. Những nội dung quan trọng như chương trình kỳ họp, dự thảo luật, báo cáo thẩm tra, kết quả thảo luận, biểu quyết và giải trình chính sách cần được truyền tải bằng hình thức thuận tiện cho việc tra cứu, đối chiếu.

Cùng với đó, báo chí cần phát huy vai trò giải thích và phân tích chính sách, thay vì chỉ phản ánh diễn biến sự kiện. Một vấn đề pháp luật phức tạp, nếu được diễn giải bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác, sẽ giúp công chúng tiếp cận đầy đủ hơn với bản chất của quyết sách.

Thứ hai, cần đổi mới phương thức đấu tranh với thông tin sai lệch. Mỗi nội dung phản bác phải làm rõ được thông tin gốc, điểm sai lệch, chứng cứ đối chiếu và kết luận có cơ sở. Đối với những nội dung chưa đủ căn cứ xác định, cần tiếp tục xác minh thay vì vội vàng quy kết.

Thứ ba, tăng cường phối hợp giữa cơ quan chức năng, cơ quan báo chí và đơn vị quản lý nền tảng số trong việc xác minh, cảnh báo và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật. Việc phối hợp cần bảo đảm tính kịp thời, đúng thẩm quyền, đồng thời tôn trọng quyền tiếp cận thông tin và quyền tự do ngôn luận theo quy định của pháp luật.

Thứ tư, chú trọng xây dựng năng lực tự bảo vệ trước thông tin sai lệch cho người sử dụng mạng xã hội. Đây là giải pháp có ý nghĩa căn bản, bởi không một cơ chế kiểm soát hay đính chính nào có thể thay thế hoàn toàn khả năng tư duy độc lập và kiểm chứng thông tin của mỗi công dân.

Trong quá trình ấy, lực lượng Công an nhân dân có thể phát huy vai trò phối hợp tuyên truyền pháp luật, cảnh báo thủ đoạn giả mạo, hướng dẫn kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch và bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng theo chức năng được giao.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đang diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều yêu cầu mới về hoàn thiện thể chế, đổi mới quản trị và phát triển kinh tế, xã hội. Cùng với những nội dung được bàn thảo tại nghị trường, yêu cầu bảo đảm thông tin chính xác, minh bạch và có trách nhiệm ngày càng trở nên quan trọng.

Nhìn từ nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, điều có ý nghĩa không chỉ là phát hiện và phản bác những thông tin sai lệch, mà còn là nâng cao chất lượng truyền thông chính sách, củng cố khả năng kiểm chứng của công chúng và bảo vệ môi trường thảo luận dựa trên sự thật.

Bởi suy cho cùng, sức thuyết phục bền vững của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng không nằm ở việc né tránh những vấn đề khó, mà ở khả năng làm sáng tỏ sự thật bằng chứng cứ, lý lẽ và thực tiễn; không chỉ ở việc bác bỏ thông tin sai lệch, mà còn ở việc tạo điều kiện để những thông tin đúng đắn được tiếp cận, kiểm chứng và thấu hiểu.

Phòng An ninh chính trị nội bộ