Các đại biểu biểu quyết thông qua Chương trình hội nghị (Nguồn: Chinhphu.vn)

Từ những quyết sách lớn của Trung ương đến yêu cầu bảo vệ môi trường thông tin

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, chuyển mạnh từ xác lập chủ trương, đường lối sang tổ chức thực hiện bằng những nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả cụ thể.

Ngày 24/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thông qua Nghị quyết số 17-NQ/TW của Hội nghị lần thứ ba. Trung ương thống nhất cao nhiều chủ trương, chính sách lớn về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, phát triển và bảo vệ đất nước. Hội nghị xem xét nhiều nội dung quan trọng, trong đó có việc vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, tình hình kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Đảng, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; đồng thời thảo luận các đề án về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển và Chiến lược An ninh quốc gia.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở nội dung các quyết sách, mà còn ở yêu cầu tổ chức thực hiện. Hội nghị đặt ra tinh thần phải chuyển các chủ trương thành chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ cụ thể; lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo của quyết tâm chính trị. Đó là yêu cầu rất quan trọng trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhiều thời cơ nhưng cũng không ít thách thức.

Tuy nhiên, trong môi trường truyền thông số, một chủ trương dù đúng đắn vẫn có thể bị hiểu sai nếu bị đặt vào bối cảnh sai; một hạn chế đang được nhận diện để khắc phục có thể bị cắt khỏi tổng thể để tạo ra góc nhìn méo mó; một vấn đề phức tạp nếu bị giản lược bằng những thông điệp cực đoan có thể trở thành nguyên liệu để kích động tâm lý xã hội.

Chính vì vậy, cùng với việc tổ chức thực hiện các quyết sách của Trung ương, yêu cầu bảo vệ môi trường tư tưởng, thông tin và niềm tin xã hội cũng trở nên đặc biệt quan trọng.

Khi thông tin xuyên tạc không còn chỉ là “tin giả”

Trong kỷ nguyên số, mỗi người đều có thể trở thành người tiếp nhận, người bình luận và người phát tán thông tin. Chỉ bằng một chiếc điện thoại thông minh, một nội dung có thể được chia sẻ tới hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người trong thời gian rất ngắn. Mặt tích cực là thông tin chính thống có điều kiện lan tỏa rộng hơn.

Nhưng mặt trái là những thông tin sai lệch cũng có thể phát tán nhanh hơn, khó kiểm soát hơn. Nguy hiểm hơn, thông tin xuyên tạc ngày nay không nhất thiết phải hoàn toàn bịa đặt. Nhiều khi, người tạo nội dung chỉ cần lấy một phần sự thật, cắt khỏi bối cảnh, thêm bình luận chủ quan, gắn với một kết luận thiếu căn cứ, rồi trình bày dưới dạng hấp dẫn, giật gân.

Một vấn đề về công tác cán bộ có thể bị suy diễn thành dấu hiệu “mâu thuẫn nội bộ”. Một hạn chế trong quá trình tổ chức lại bộ máy có thể bị phóng đại để phủ nhận toàn bộ chủ trương cải cách. Một vụ việc tiêu cực bị phát hiện, xử lý có thể bị diễn giải ngược thành lý do để phủ nhận nỗ lực phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Một khó khăn kinh tế - xã hội ở một thời điểm hoặc địa bàn có thể bị tách khỏi bức tranh chung để gieo tâm lý bi quan. Đặc biệt, khi trí tuệ nhân tạo, deepfake và công nghệ tạo sinh phát triển nhanh, việc tạo ra hình ảnh, âm thanh, văn bản và video giả mạo ngày càng dễ dàng. Một nội dung “trông giống thật” có thể đủ để đánh lừa người tiếp nhận trong những phút đầu tiên. Và trong môi trường mạng, đôi khi chỉ vài phút cũng đủ để một thông tin sai lan đi rất xa.

Bộ Công an đã đánh giá không gian mạng hiện nay có tác động sâu sắc đến nhận thức, tư tưởng, cảm xúc và hành vi xã hội; đồng thời đã tổ chức tập huấn nâng cao năng lực truyền thông số cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhằm thích ứng với yêu cầu mới. Vì vậy, nguy cơ không chỉ nằm ở “một tin sai”, mà ở việc nhiều thông tin sai cùng lúc có thể tạo ra trạng thái nhiễu loạn: thật - giả lẫn lộn, đúng - sai khó phân biệt. Khi ấy, mục tiêu của thông tin xuyên tạc không nhất thiết là làm cho mọi người tin vào một câu chuyện cụ thể, mà có thể chỉ cần gieo vào xã hội một câu hỏi: “Liệu có điều gì đang bị che giấu?” Từ nghi ngờ một thông tin có thể dẫn đến hoài nghi một chính sách. Từ hoài nghi một chính sách có thể bị đẩy thành hoài nghi cả hệ thống. Đó chính là lý do việc bảo vệ sự thật và củng cố niềm tin phải được xem là nhiệm vụ có tính chiến lược.

Trách nhiệm công dân bắt đầu từ một hành vi rất nhỏ: kiểm chứng trước khi chia sẻ

Trong môi trường mạng mở, không một cơ quan chức năng nào có thể đứng bên cạnh từng người dân để kiểm chứng từng nội dung xuất hiện mỗi ngày. Do đó, tuyến phòng vệ đầu tiên phải bắt đầu từ chính người sử dụng mạng. Trách nhiệm công dân trong môi trường số trước hết là trách nhiệm với thông tin mà mình tiếp nhận và phát tán.

Hiến pháp năm 2013 khẳng định công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin; đồng thời cũng xác định quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân, công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Điều đó có nghĩa là quyền được nói không đồng nghĩa với quyền bịa đặt. Quyền chia sẻ thông tin không đồng nghĩa với việc phát tán nội dung chưa được kiểm chứng mà bất chấp hậu quả. Quyền bày tỏ quan điểm không đồng nghĩa với việc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc vi phạm pháp luật.

Trong đời sống số, trách nhiệm công dân đôi khi bắt đầu từ những việc rất đơn giản. Trước khi chia sẻ một bài viết, cần tự hỏi: thông tin này xuất phát từ đâu? Có nguồn chính thức hay không? Có bị cắt ghép khỏi bối cảnh hay không? Tiêu đề có phản ánh đúng nội dung không? Nội dung này đang cung cấp sự thật hay đang cố kích thích cảm xúc? Chỉ cần thêm vài phút kiểm chứng có thể ngăn một thông tin sai tiếp tục lan rộng. Trong rất nhiều trường hợp, việc không chia sẻ chính là một hành động có trách nhiệm.

Mỗi tầng lớp nhân dân đều có một phần trách nhiệm trong “thế trận thông tin”

Bảo vệ môi trường thông tin không phải nhiệm vụ riêng của lực lượng Công an, cơ quan tuyên truyền hay báo chí. Đó là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Đối với cán bộ, đảng viên, trách nhiệm phải cao hơn. Mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ phải tự bảo vệ mình trước thông tin sai lệch, mà còn phải có năng lực giải thích, định hướng và thuyết phục người khác.

Muốn làm được điều đó, trước hết phải nắm vững chủ trương, đường lối, hiểu đúng bản chất vấn đề, không phát ngôn tùy tiện và không để bản thân trở thành mắt xích lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng. Đối với thanh niên, học sinh, sinh viên – những nhóm thường xuyên tiếp xúc với mạng xã hội – kỹ năng số phải đi cùng bản lĩnh số. Nhanh nhạy với công nghệ nhưng không kiểm chứng thông tin thì vẫn có thể trở thành đối tượng bị thao túng. Biết sử dụng AI nhưng không biết đánh giá nguồn tin thì chưa thể được coi là có năng lực số đầy đủ.

Do đó, kỹ năng nhận diện thông tin giả, tư duy phản biện và văn hóa ứng xử trên mạng cần trở thành một bộ phận của giáo dục công dân trong thời đại mới. Đối với trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, mỗi phát ngôn cần đi cùng trách nhiệm xã hội. Uy tín càng lớn, khả năng tác động đến cộng đồng càng cao. Một thông tin chính xác có thể giúp định hướng nhận thức. Nhưng một thông tin sai từ người có ảnh hưởng cũng có thể gây hậu quả lớn hơn nhiều lần so với một tài khoản thông thường. Đối với báo chí và các cơ quan truyền thông, trách nhiệm không chỉ là “đưa đúng”, mà phải hướng đến “đưa đúng, đưa nhanh, đưa dễ hiểu”. Thông tin chính thống chậm một bước có thể tạo ra khoảng trống để tin đồn đi trước.

Một vấn đề nhạy cảm không được giải thích kịp thời rất dễ bị diễn giải theo nhiều hướng khác nhau. Vì vậy, trong kỷ nguyên số, sự chính xác phải đi cùng tốc độ; nội dung phải đi cùng cách thức truyền tải phù hợp với thói quen tiếp nhận của công chúng. Đối với mỗi người dân, trách nhiệm lớn nhất là trở thành một người sử dụng thông tin có tỉnh táo. Không thờ ơ trước thông tin sai. Nhưng cũng không vội vàng tranh luận khi chưa hiểu vấn đề. Không tiếp tay cho những nội dung kích động, xúc phạm hoặc giả mạo. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần phản ánh đến cơ quan chức năng thay vì tiếp tục phát tán. Khi hàng triệu người cùng có thói quen như vậy, xã hội sẽ hình thành một “sức đề kháng” tự nhiên trước thông tin xuyên tạc.

Lực lượng Công an nhân dân – nòng cốt nhưng không thể đứng một mình

Trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và môi trường thông tin, lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt. Trước hết là vai trò tham mưu. Từ công tác nắm tình hình, lực lượng Công an phải chủ động nghiên cứu, phân tích, dự báo những vấn đề có thể tác động đến an ninh chính trị, tư tưởng, tâm lý xã hội; tham mưu kịp thời cho Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các giải pháp phù hợp. Tư duy bảo vệ an ninh phải chuyển từ bị động đối phó sang chủ động phòng ngừa. Không chờ khi thông tin sai đã lan rộng mới xử lý. Không chỉ nhìn vào nội dung đã xuất hiện, mà phải nhận diện những vấn đề có thể bị lợi dụng. Không chỉ “theo sau” dư luận, mà phải dự báo được xu hướng để chủ động thông tin.

Thứ hai là vai trò nòng cốt bảo vệ an ninh mạng. Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tiếp tục tạo hành lang pháp lý cho công tác bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng. Trong điều kiện AI và deepfake phát triển mạnh, lực lượng Công an cần tiếp tục nâng cao năng lực công nghệ, làm chủ các phương tiện kỹ thuật, chủ động nhận diện hành vi giả mạo, phát tán thông tin vi phạm và các phương thức mới tác động đến an ninh, trật tự.

Thứ ba là vai trò phát hiện, đấu tranh và xử lý hành vi vi phạm pháp luật. Nhưng yêu cầu đặt ra là phải xử lý khách quan, đúng pháp luật, đúng tính chất, mức độ hành vi. Đồng thời phải phân biệt rõ giữa góp ý, phản biện hợp pháp với hành vi bịa đặt, giả mạo, kích động hoặc vi phạm pháp luật. Bảo vệ nền tảng tư tưởng không có nghĩa là đồng nhất mọi ý kiến khác biệt với thông tin chống phá. Ngược lại, chỉ khi xử lý trên nền tảng pháp luật, khách quan, minh bạch thì công tác bảo vệ an ninh mới tạo được sức thuyết phục.

Thứ tư là vai trò tuyên truyền, định hướng và cung cấp thông tin. Thực tiễn hiện nay cho thấy, thông tin chính thống không thể chỉ “đúng” mà còn phải “đến đúng lúc”. Khoảng trống thông tin càng lớn, không gian cho tin đồn càng rộng.

Vì vậy, lực lượng Công an cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan tuyên giáo, báo chí, truyền thông, chính quyền cơ sở để cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, dễ hiểu về những vấn đề Nhân dân quan tâm. Bộ Công an trong năm 2026 cũng đã tổ chức Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong CAND, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của công tác tuyên truyền, đấu tranh, lan tỏa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và bảo vệ uy tín, hình ảnh lực lượng CAND. Đó là minh chứng cho thấy công tác bảo vệ an ninh tư tưởng không chỉ bằng nghiệp vụ, mà còn bằng lý luận, truyền thông và sức mạnh thuyết phục.

“Chống” thông tin xuyên tạc phải đi cùng “xây” niềm tin

Trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, nếu chỉ tập trung vào phản bác thông tin sai thì mới xử lý phần ngọn. Muốn bền vững phải làm tốt việc “xây”. “Xây” là xây dựng nền tảng tri thức, nâng cao hiểu biết pháp luật, rèn luyện kỹ năng số và tư duy phản biện, cung cấp thông tin minh bạch, làm cho chủ trương đúng được thực hiện đúng, để người dân cảm nhận được hiệu quả của bộ máy trong chính cuộc sống hằng ngày. Bởi phản bác tốt nhất cho một luận điệu xuyên tạc không phải lúc nào cũng là một bài viết phản bác. Nhiều khi, đó là một vấn đề của dân được giải quyết đúng và nhanh: Một thủ tục được thực hiện thuận lợi, một vụ việc được xử lý công bằng, một cán bộ tận tụy, gần dân, một người dân được bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng. Đó chính là những “bằng chứng sống” của niềm tin.

Đối với lực lượng Công an, “xây” còn là xây dựng lực lượng thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; mỗi cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị, tinh thông nghiệp vụ, hiểu công nghệ, có kỹ năng truyền thông nhưng trên hết phải gần dân, trọng dân, hiểu dân và có trách nhiệm với Nhân dân. Khi người dân tin vào người cán bộ họ gặp mỗi ngày, những luận điệu xuyên tạc xa lạ sẽ khó có sức thuyết phục.

Xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian số

Từ trước đến nay, sức mạnh của sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia luôn bắt nguồn từ Nhân dân. Trong kỷ nguyên số, nguyên lý ấy vẫn còn nguyên giá trị, nhưng cần được mở rộng lên không gian mạng. Mỗi người dân biết kiểm chứng thông tin là một “điểm chặn” đối với tin giả. Mỗi cán bộ, đảng viên có khả năng giải thích đúng là một “điểm sáng” thông tin. Mỗi cơ quan chủ động công khai, minh bạch là một khoảng trống ít đi cho suy diễn. Mỗi nhà báo, trí thức, người có ảnh hưởng phát ngôn có trách nhiệm là một lực lượng lan tỏa nhận thức đúng. Mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an gần dân, giải quyết tốt công việc từ cơ sở là một nền móng của lòng tin. Khi những yếu tố đó liên kết với nhau, sẽ hình thành một “thế trận lòng dân” trên không gian số. Ở đó, người dân không chỉ là đối tượng cần được bảo vệ, mà còn là chủ thể tham gia bảo vệ môi trường thông tin chung. Đây chính là sự chuyển biến quan trọng nhất cần tạo ra: từ tâm lý “cơ quan chức năng sẽ xử lý” sang nhận thức rằng mỗi hành vi của bản thân trên không gian mạng đều có thể góp phần làm môi trường thông tin tốt hơn hoặc xấu đi.

Bảo vệ sự thật để củng cố niềm tin

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đã thống nhất nhiều quyết sách lớn về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, phát triển và bảo vệ đất nước, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về tổ chức thực hiện. Để các quyết sách ấy thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh thể chế, nguồn lực và bộ máy, còn cần một nền tảng rất quan trọng: sự đồng thuận xã hội. Mà đồng thuận chỉ có thể bền vững khi được xây dựng trên sự thật. Bảo vệ sự thật vì vậy không phải là việc của riêng cơ quan tuyên truyền. Củng cố niềm tin không thể chỉ trông chờ vào lực lượng Công an. Đó là trách nhiệm chung của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân, mỗi cơ quan báo chí, mỗi tổ chức xã hội và toàn hệ thống chính trị. Đối với mỗi công dân, trách nhiệm ấy bắt đầu bằng một hành động rất đơn giản: biết dừng lại trước khi chia sẻ một thông tin chưa được kiểm chứng. Đối với cán bộ, đảng viên, đó là trách nhiệm nêu gương, hiểu đúng, nói đúng và hành động đúng. Đối với báo chí và truyền thông, đó là trách nhiệm đưa sự thật đến nhanh hơn tin đồn. Đối với lực lượng Công an nhân dân, đó là trách nhiệm nòng cốt trong nắm tình hình, dự báo, tham mưu, bảo vệ an ninh mạng, xử lý vi phạm và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.

Nhưng sâu xa hơn, bảo vệ nền tảng tư tưởng trong kỷ nguyên số không chỉ là làm cho “cái sai không lan rộng”, mà phải làm cho cái đúng có sức lan tỏa mạnh hơn. Không chỉ để tin giả không có đất sống, mà phải làm cho sự thật có vị trí xứng đáng. Không chỉ chống lại sự hoài nghi, mà phải bồi đắp niềm tin bằng hiệu quả thực tiễn. Không chỉ ngăn chặn chia rẽ, mà phải củng cố đoàn kết bằng trách nhiệm và sự đồng hành giữa Nhà nước với Nhân dân.

Bảo vệ sự thật chính là bảo vệ khả năng nhận thức đúng; củng cố niềm tin chính là củng cố nền tảng đồng thuận xã hội. Và trong cuộc đấu tranh ấy, mỗi công dân đều có một vị trí, một trách nhiệm và một phần nghĩa vụ của mình.

Khi mỗi người biết kiểm chứng trước khi tin, suy nghĩ trước khi chia sẻ; khi cán bộ, đảng viên thực sự nêu gương; khi thông tin chính thống chủ động, minh bạch; khi lực lượng Công an đủ năng lực bảo vệ an ninh từ không gian thực đến không gian số; và khi những quyết sách của Trung ương được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể trong đời sống Nhân dân, thì những luận điệu xuyên tạc dù tinh vi đến đâu cũng khó có thể làm suy giảm nền tảng niềm tin của xã hội.

Đó cũng chính là cách thiết thực để mỗi người dân góp phần đưa tinh thần Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV vào cuộc sống: bảo vệ sự thật, giữ vững niềm tin, đề cao trách nhiệm công dân, chung sức xây dựng môi trường chính trị - xã hội ổn định, an toàn, tạo nền tảng để đất nước vững bước phát triển trong kỷ nguyên mới.

Phòng An ninh chính trị nội bộ