Nhận thức rõ yêu cầu mới, Đảng ta xác định công tác tư tưởng, công tác dân vận và nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới phải chuyển mạnh theo hướng chủ động nắm bắt, dự báo, định hướng dư luận, tăng cường thông tin tích cực và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới; Nghị quyết số 25-NQ/TW về công tác dân vận nhấn mạnh việc củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, phát huy quyền làm chủ, lắng nghe và đối thoại với Nhân dân.

Từ truyền tải thông tin đến chủ động kiến tạo dòng chảy thông tin tích cực

Giữa dòng chảy thông tin cuồn trào trên không gian số, báo chí cách mạng phải là sợi chỉ đỏ kết nối sự thật với công chúng, kết nối chủ trương, chính sách với đời sống Nhân dân, giữ vai trò dẫn dắt nhận thức và củng cố niềm tin xã hội.

Theo phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả” trong công tác tư tưởng, báo chí trong môi trường số không chỉ cần bảo đảm tốc độ đưa tin, mà quan trọng hơn là khả năng nắm bắt thực tiễn, dự báo những vấn đề xã hội quan tâm để cung cấp thông tin kịp thời.

Cùng với đổi mới nội dung, báo chí cách mạng đang chuyển đổi theo hướng đa nền tảng, đa phương tiện, đa tương tác, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng. Trong cuộc cạnh tranh về thông tin và niềm tin, lợi thế không thuộc về những nội dung xuất hiện nhiều nhất, mà thuộc về những nội dung tạo được “impact” (tác động), “engagement” (tương tác) và “resonance” (cộng hưởng) với công chúng.

Thực tiễn tại xã Đức Linh cho thấy sự chuyển dịch ấy. Trên địa bàn đã hình thành mạng lưới hơn 60 trang, nhóm Facebook và hơn 60 nhóm Zalo của các cơ quan, đơn vị, Mặt trận, đoàn thể và tổ chức Đảng. Riêng Fanpage “Đài khu vực Đức Linh” có trên 38.000 người theo dõi; trong năm 2025 đăng 420 tin, bài, video, đạt hơn 7,63 triệu lượt tiếp cận và 99.103 lượt tương tác. Những con số này cho thấy thông tin chính thống đang chuyển từ tư duy “đưa thông tin lên mạng” sang tổ chức để thông tin được tiếp cận, tương tác và tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng.

Từ đưa thông tin lên mạng đến chủ động tổ chức dòng thông tin chính thống, gần gũi với đời sống và đến đúng nơi người dân cần.

Quan trọng hơn, các nền tảng số không chỉ là những “loa phát” một chiều. Phản hồi, bình luận và những vấn đề được quan tâm trên mạng xã hội cũng trở thành nguồn thông tin giúp cấp ủy, chính quyền nắm bắt dư luận, nhận diện vấn đề từ cơ sở. Dòng thông tin vì thế không chỉ đi đến người dân, mà còn có chiều ngược lại từ đời sống xã hội trở về với quá trình lãnh đạo, quản lý.

Bên cạnh đó, phát triển văn hóa trong môi trường số đặt ra yêu cầu chủ động tạo ra những nội dung tích cực, có sức hấp dẫn và khả năng kết nối cộng đồng. Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết trong quá trình triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Từ thực tiễn đó, kiến tạo dòng chảy thông tin tích cực không chỉ là truyền tải thông tin, mà là chủ động tạo nguồn thông tin chính thống, tổ chức sự lan tỏa, lắng nghe phản hồi xã hội và đưa những giá trị tích cực vào dòng chảy thông tin hằng ngày.

Thu hẹp khoảng trống thông tin, chủ động dẫn dắt niềm tin trên không gian số

Vụ tai nạn giao thông xảy ra trên đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội vào tháng 5/2025 liên quan đến ông Nguyễn Sỹ Cương, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội khóa XIV, sau khi được cơ quan chức năng xác minh, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật, vẫn bị một số đối tượng lợi dụng để xuyên tạc.

Trang “Việt Tân” đăng bài với tiêu đề “Quyết định miễn trách nhiệm hình sự bất hợp pháp”, đưa ra những nhận định phiến diện về vấn đề pháp lý. Một số tài khoản mạng xã hội tiếp tục khoét sâu những điểm còn có ý kiến khác nhau, liên hệ vụ việc với các phong trào của giới trẻ tại một số quốc gia, kích thích tâm lý đám đông, gây sức ép dư luận, từng bước đẩy tranh luận thông tin theo hướng cực đoan.

Nếu trong môi trường truyền thống, một thông tin thường lan truyền theo từng lớp, qua những kênh xác định, thì trên không gian số, nó có thể bùng phát như một đám cháy lan qua hàng triệu điểm kết nối chỉ trong thời gian rất ngắn. Tốc độ ấy mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, nhưng cũng tạo điều kiện để những nội dung thiếu kiểm chứng, bị bóp méo nhanh chóng tác động đến nhận thức xã hội.

Đáng chú ý, “sự thật bị đánh tráo” trên không gian số nhiều khi không bắt đầu từ một điều hoàn toàn giả tạo. Một sự việc có thật có thể bị lựa chọn từng phần, tách khỏi bối cảnh, lồng ghép suy diễn rồi lan truyền với tốc độ cao. Khi sự thật và suy diễn cùng tồn tại trong một nội dung, ranh giới giữa đúng và sai trở nên khó nhận diện hơn.

Chính ở đó xuất hiện “khoảng trống thông tin”. Khi một vấn đề xã hội quan tâm chưa được cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, khoảng trống ấy có thể nhanh chóng bị lấp đầy bởi suy diễn, tin đồn hoặc những cách diễn giải sai lệch. Bởi vậy, dẫn dắt thông tin trên không gian số trước hết là cuộc đua về tính chủ động: thông tin chính thống không chỉ cần đúng, mà còn phải kịp thời và đủ sức thuyết phục.

Ở cơ sở, các Tổ công nghệ số cộng đồng, hệ thống thông tin chính thống và các nhóm Zalo tại địa phương, thôn, tổ dân phố đang trở thành những cầu nối trực tiếp giữa chính quyền và người dân. Tại xã Đức Linh, sau sáp nhập, việc hình thành các nhóm Zalo địa phương là bước tiến trong đổi mới phương thức thông tin ở cơ sở.

Theo ông Trần Dũng (Thôn trưởng Thôn 6, Đức Linh, Lâm Đồng): "Các nhóm Zalo giúp đưa thông tin đến người dân nhanh chóng, kịp thời, thuận tiện hơn, đồng thời tăng cường sự tương tác, gắn kết giữa chính quyền và nhân dân.

Trong không gian số, niềm tin không chỉ được xây dựng từ thực tiễn, mà còn được vun đắp qua từng dòng thông tin. Vì vậy, thế trận thông tin chủ động phải trở thành “cây cầu nối” giữa chủ trương và cuộc sống, giữa Đảng với Nhân dân, để thông tin chính xác, nhân văn trở thành dòng chảy nuôi dưỡng niềm tin và tăng cường đồng thuận xã hội.

Kiến tạo dòng chảy thông tin tích cực vì thế không chỉ là nhiệm vụ của báo chí, truyền thông, mà là yêu cầu đối với toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó mỗi cán bộ, đảng viên phải trở thành một chủ thể có trách nhiệm trên không gian số.

Cán bộ, đảng viên phải là chủ thể văn hóa trên không gian số

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. Người từng nhấn mạnh: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền.” Trong môi trường số hôm nay, tinh thần ấy càng có ý nghĩa khi mỗi phát ngôn, hành động, cách ứng xử của cán bộ, đảng viên trên mạng xã hội đều có thể tạo ra sức lan tỏa, tác động đến nhận thức xã hội.

Thực tế cho thấy, nhiều cán bộ cơ sở đã chủ động sử dụng không gian số để kể câu chuyện về địa phương, quảng bá hình ảnh quê hương, giải thích chính sách và kết nối với người dân bằng những nội dung xuất phát từ chính đời sống.

Tại xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ, kênh “Bí thư xứ Mường” của ông Nguyễn Duy Tư - Bí thư Đảng ủy xã - là một ví dụ. Với 29,7 nghìn người theo dõi trên TikTok, các video giới thiệu cảnh sắc, văn hóa, đời sống và tiềm năng du lịch Vân Sơn thu hút sự quan tâm lớn; có video đạt hơn 277 nghìn lượt xem, cao gấp hơn 10 lần dân số toàn xã. Câu nói giản dị “Nếu tôi không đi, không làm, ai biết Vân Sơn đẹp thế nào” cũng cho thấy một cách tiếp cận mới: người cán bộ không chỉ truyền đạt chủ trương mà trực tiếp kể câu chuyện của địa phương mình bằng ngôn ngữ của môi trường số.

Các nền tảng mạng xã hội của đồng chí Nguyễn Duy Tư - Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn

Tại xã Long Vĩnh, tỉnh Vĩnh Long, Bí thư Đảng ủy xã Thái Thị Mỹ Dung cũng lựa chọn mạng xã hội để kể những câu chuyện về quê hương, văn hóa và sản phẩm địa phương. Nhiều video đạt từ hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn lượt xem. Theo chị, nếu chỉ tuyên truyền bằng văn bản hoặc hội nghị thì chưa đủ, bởi người dân, nhất là giới trẻ, đang tiếp nhận thông tin ngày càng nhiều qua mạng xã hội. Đây là cách giúp công tác tuyên truyền ở cơ sở nhanh hơn, rộng hơn và gần dân hơn.

Không chỉ cán bộ lãnh đạo ở cơ sở, ngày càng có nhiều cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang chủ động lan tỏa những giá trị tích cực trên không gian số. Từ Hà Thị Thu Thủy (Tạp chí Người Cao tuổi), Đoàn Thị Thu Hà (Báo Lâm Đồng), Nguyễn Dương Phúc (“Phúc mắt híp”, giáo viên Trường THCS Suối Kiết) đến Phạm Đức Huỳnh (Công an xã A Lưới 1), Mã Quốc Quang (Công an phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau), Phan Hoàng Sử (Công an phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai), mỗi người một lĩnh vực, một cách thể hiện, nhưng đều đang góp thêm những “điểm sáng” vào dòng chảy thông tin tích cực trên môi trường số.

Đó là sự chuyển biến trong cách người đảng viên hiện diện trên môi trường số: từ tiếp nhận sang chủ động tạo lập, lan tỏa nội dung có giá trị; từ chia sẻ thông tin sang kể chuyện thật, việc thật từ đời sống. Qua đó, không gian số trở thành một kênh dân vận mới, đưa chủ trương, chính sách đến gần người dân bằng ngôn ngữ gần gũi và sức thuyết phục của thực tiễn. Đó cũng là cách thực hiện phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực” trên không gian mạng.

Trong kỷ nguyên số, mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là người sử dụng công nghệ, mà còn là một “điểm chạm niềm tin” trên không gian mạng. Khi những việc làm tốt được lan tỏa, những câu chuyện từ cơ sở được kể bằng sự chân thực và trách nhiệm, mỗi tài khoản cá nhân có thể trở thành một nhịp cầu kết nối Đảng với Nhân dân, góp phần xây dựng không gian số lành mạnh, nhân văn và giàu sức thuyết phục.

(Còn tiếp)

Thực hiện: Vũ Thị Thắng