Công nghệ AI hiện có thể tạo ra hình ảnh, giọng nói, nhân vật và bối cảnh ngày càng chân thực. Vì vậy, nếu nội dung không được ghi chú rõ hoặc người xem thiếu kỹ năng kiểm chứng, việc phân biệt giữa nội dung hư cấu, nội dung do AI tạo ra và sự việc có thật có thể gặp khó khăn.

Nâng cao sức đề kháng số, bảo vệ bản thân trên không gian mạng

Đáng chú ý, một số phim ngắn khai thác các tình tiết bạo lực, trả thù, đề cao vật chất, giải quyết mâu thuẫn bằng hành vi cực đoan hoặc xây dựng những quan niệm thiếu phù hợp về các mối quan hệ xã hội. Đối với trẻ em, thanh thiếu niên, việc thường xuyên tiếp nhận những nội dung như vậy mà thiếu sự định hướng của gia đình, nhà trường có thể ảnh hưởng đến cách nhìn nhận, đánh giá các vấn đề trong cuộc sống.

Ảnh minh hoạ

Bên cạnh nội dung, việc liên tục xem các video ngắn cũng có thể khiến người dùng dành nhiều thời gian hơn trên mạng xã hội. Các nền tảng thường đề xuất nội dung dựa trên hoạt động và sở thích của người dùng, như những video đã xem, tương tác hoặc chia sẻ. Vì vậy, nếu liên tục tương tác với một dạng nội dung, người dùng có thể tiếp tục được đề xuất nhiều nội dung tương tự.

Mỗi người cần chủ động lựa chọn nội dung tiếp nhận, quản lý thời gian sử dụng mạng xã hội và không để việc xem video ngắn ảnh hưởng đến học tập, công việc, sinh hoạt hằng ngày.

Người sử dụng mạng xã hội cũng cần cảnh giác với những video có tiêu đề giật gân, thông tin gây sốc nhưng không rõ nguồn; nội dung sử dụng hình ảnh, giọng nói của người thật có dấu hiệu giả mạo hoặc yêu cầu nhấp vào đường dẫn, tải ứng dụng, cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản, mã xác thực hay chuyển tiền.

Không nên vội tin hoặc chia sẻ một nội dung chỉ vì hình ảnh chân thực, câu chuyện hấp dẫn hay có nhiều lượt tương tác. Trước khi chia sẻ, người dùng cần kiểm tra nguồn đăng tải, đối chiếu với các nguồn thông tin đáng tin cậy và xem xét kỹ những dấu hiệu bất thường.

Để chủ động bảo vệ mình trên không gian mạng, mỗi người cần hình thành “sức đề kháng số”: dừng lại trước khi tin, kiểm tra trước khi chia sẻ; sử dụng mạng xã hội có thời gian hợp lý; không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng; bảo vệ dữ liệu cá nhân và không cung cấp số điện thoại, thông tin tài khoản ngân hàng, mã xác thực, giấy tờ tùy thân cho các tài khoản hoặc đường link không rõ nguồn gốc.

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, cha mẹ, người chăm sóc và nhà trường cần quan tâm hướng dẫn kỹ năng nhận diện nội dung do AI tạo ra, nội dung giả mạo và những nguy cơ thường gặp trên không gian mạng; đồng thời khuyến khích các em trao đổi với người lớn khi gặp nội dung bất thường, đáng sợ hoặc có dấu hiệu lừa đảo.

AI là công cụ hỗ trợ con người sáng tạo nội dung, nhưng giá trị và mức độ an toàn của nội dung phụ thuộc vào mục đích sử dụng cũng như cách người dùng tiếp nhận. Khi khả năng tạo hình ảnh, âm thanh và video bằng AI ngày càng phổ biến, kỹ năng kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện và thói quen sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm càng trở nên cần thiết.

Xem có chọn lọc, kiểm chứng trước khi tin, suy nghĩ trước khi chia sẻ là cách mỗi người chủ động bảo vệ mình và góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Công an xã Phú Sơn Lâm Hà